Categorie archief: Dieren

Meer verbondenheid, meer liefde, meer bewustzijn – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


23 augustus 2012

Dag 365: Meer verbondenheid, meer liefde, meer bewustzijn

Het is dan zover! De allerlaatste blog uit deze serie. Een heel jaar lang heb ik me dagelijks verbonden met de natuur en er over geschreven. Heel veel onderwerpen zijn langsgekomen en altijd kwamen er natuurlijke wijsheden uit. Wat heeft het schrijven van deze blog mij eigenlijk opgeleverd, naast een hoeveelheid lezers?

Als ik het jaar zo terugkijk zijn er maar een paar momenten geweest dat ik niet goed wist waar ik over moest schrijven. De natuur is zo veelomvattend en zo dicht bij wie ik in de kern ben, dat er juist met een psychologische insteek veel inspiratie uit te halen valt. Ik zag natuurlijke systemen weerspiegeld in mezelf en in de mensheid.

Het verbinding maken met de natuur heeft me laten ervaren hoe het is om zonder ‘denken’ te bestaan. Voor mij is het ‘ervaren’, met alle zintuigen die ik rijk ben (en daarmee het denken/piekeren/analyseren buitenspel zetten), dé manier geworden om te Zijn. De natuur is namelijk één groot voorbeeld in Zijn. En aangezien ik als mens uit de natuur afkomstig ben en een heleboel zintuigen gemeen heb met andere organismen, is het logisch om me op mijn plek te voelen.

Op het moment dat ik deze ervaringen ging delen, ontstond er een uitwisseling van ervaringen met anderen die hetzelfde resultaat in de natuur behaalden. De wandelaars in mijn Terugnaarjenatuur wandeling, en één-op-één counsellingsessies bevestigden dat keer op keer.

Een steeds groter wordende groep heeft behoefte om het denken af en toe stop te zetten en terug naar de basis te gaan. Niet voor niets komen velen tot rust in natuurlijke omgevingen. Daar zijn we heel dicht bij wie we van nature zijn; een organisme dat op de best mogelijke wijze tot zijn recht wil komen door aantrekkelijkheden op te zoeken die goed voor het is.

Ik heb het nodig en in mijn beleving heeft de hele wereld het nodig: teruggaan naar de basis waar het leven om draait, om van daaruit een gezonde harmonieuze wereld te creëren. Hoe meer ik me verbindt met de natuur, hoe meer ik er van ga houden en hoe belangrijker ik het vindt om er in de juiste balans mee samen te leven. De natuur heeft al zoveel oplossingen bedacht en blijkt in staat te zijn om als één geheel te functioneren. Daar moeten wij mensen nog zoveel van leren.

Wordt niet meer vervolgd.

Dit was de laatste aflevering uit de serie “365 dagen verbinden met de natuur”

Françoise Vaal

Weer leren vertrouwen op jezelf via de natuur?  Lees mijn ebook Zelfvertrouwen! alhier te koop bij bol.com

cover def lores klein

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:
 
Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.
 
Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.
 
Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.
 
Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Advertenties

3 reacties

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

De drie stappen van oprechte verbondenheid – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


22 augustus 2012

Dag 364: De drie stappen van oprechte verbondenheid

De allerbelangrijkste stap die je als mens kunt maken om je verbonden te voelen met je omgeving, is je te realiseren dat je deel uitmaakt van een heel groot web van leven. Het lijkt zo voor de hand te liggen, maar hoe vaak sta je er werkelijk bij stil?

Sommige mensen ervaren niet eens dat ze in een web zitten binnen hun gezin en varen hun eigen koers. Ze houden geen rekening met anderen, of hebben geen idee welke uitwerking hun acties hebben. Sommigen zeggen wel rekening te houden, maar laten dat in gedrag niet blijken. Zo completteren ze het web niet en is het web instabiel.

De tweede belangrijke stap die je moet maken om verbondenheid te voelen en te creëren, is het toestemming vragen om een bepaalde actie te verrichten binnen het web. Dat klinkt meteen al heel zwaar als je zou denken dat je in drievoud een verzoek in moet dienen binnen je gezin. In de werkelijkheid is dit veel eenvoudiger. Het begint met het uiten van een wens, dat je graag iets zou willen doen, in plaats van de anderen meteen te confronteren met een actie. Het uiten van die wens en de feedback die je daarop krijgt is maar een heel klein, maar onmisbaar, stapje om je aanwezigheid binnen het web duidelijk te maken en daarmee tegelijkertijd het web te valideren.

Toen ik afgelopen week een documentaire zag over de rellen in Engeland vorig jaar (zie ook Dag 37), werd het pijnlijk duidelijk hoe het web werkt. Het gedrag van de relschoppers is af te keuren, maar ook weer begrijpelijk: zij voelden zich geen deel uit maken van het grote maatschappij-web. Er zitten twee kanten aan de oplossing: men moet zich geaccepteerd voelen door het web, waardoor het voor de hand ligt om een positieve bijdrage aan datzelfde web te leveren.

In woorden is dit even snel opgeschreven, maar het kost velen enorme energie om een dergelijke situatie te creëren.

Mensen die het web om hen heen daadwerkelijk voelen omdat ze er deel van uitmaken, houden als vanzelfsprekend rekening met datzelfde web. Een positieve uitwisseling vindt dan plaats: het web houdt dan ook rekening met hen.

Hoe meer je in de natuur verblijft, of op welke wijze dan ook in contact komt met een natuurlijke omgeving, hoe duidelijker het wordt hoe alle onderdelen in het web passen. Je hoeft je maar een klein beetje open te stellen om samenwerkingen te zien. Het toestemming krijgen van de natuur om op een bepaalde plek iets te mogen doen (dat gaat niet via woorden maar via de zintuigen die aangeven of iets wenselijk is op een bepaalde plek of niet) is dus ook essentieel. Rekening houden met kwetsbare gebieden of dieren moet vanzelfsprekend zijn.

Tenslotte is het van belang om de positieve ervaringen, of geleerde lessen, met andere web-leden te delen. Deze openheid brengt automatisch een verbinding tussen mensen, maar ook tussen mens en natuur, teweeg. De verbondenheid wordt alleen maar groter. Dus als we de enorme diversiteit aan media vaker zouden gebruiken om positieve ervaringen en signalen te delen, in plaats van de uitwassen in negatief en afbrekend gedrag, dan pas verbinden we ons écht.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

cover Zelfvertrouwen!

Weer leren vertrouwen op jezelf via de natuur?  Lees mijn ebook Zelfvertrouwen! alhier te koop bij bol.com

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Moedig een eeuwenoude inefficiënte denkwijze loslaten – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


20 augustus 2012

Dag 362: Moedig een eeuwenoude inefficiënte denkwijze loslaten

Het afgelopen jaar ben ik tegen de mooiste natuuroplossingen aangelopen. Niet alleen wat zij ons aan persoonlijk welzijn te leren heeft, maar ook hoe we de wereld schoner kunnen maken met op de natuur-gebaseerde ontwerpen.

Zo leerde ik op dag 18 dat we van schimmels kunnen leren hoe we de meest efficiënte routes kunnen maken. Op dag 262 begreep ik dat de mens alles moet verhitten en bewerken, met enorme hoeveelheden energieverbruik, terwijl de natuur dat zelf kan, zonder veel energie op te souperen. Bijvoorbeeld mosselen die het allersterkste cement op natuurlijke wijze en met minimale inspanning maken. Stel je eens voor dat we al die kolen, al die kernenergie niet meer nodig hebben omdat we energie op natuurlijke wijze maximaal kunnen benutten!

De life’s principles, opgesteld door het Biomimicry Institute, haalde ik op dag 13 al aan. Het belang van dichtbij produceren met de meest van nature voorhanden zijnde middelen, op een niet vervuilende en niet rovende wijze, is onze enige toekomst.

Om op een nieuwe wijze te gaan ontwerpen en leven moeten we het een en ander loslaten. Allereerst mag het idee dat grondstoffen onuitputtelijk zijn (en afval nu eenmaal een gegeven is), de laan uit. Deze eeuwenoude overtuiging moet plaatsmaken voor een veel harmonieuzer gedachtegang. Het nieuwe uitgangspunt moet zijn: hoe kunnen we produceren zonder te vervuilen en hoe kunnen we alles weer hergebruiken met zo min mogelijk energieverbruik, voor het welzijn van zowel mens als natuur?

Natuurlijk is dit een enorme ommekeer in denk- en werkwijze. En dit geldt niet alleen voor het produceren van iets, maar ook voor hoe de mens daarvoor klaargestoomd wordt. Het loslaten van de oude wijze van educatie (iedereen wordt nog altijd opgeleid om in een eeuwenoud productieproces te gaan werken) hoort daar ook bij. Ofwel: waar wij ons leven op gebaseerd hebben, moet veranderen voor het welzijn van iedereen.

Het moge duidelijk zijn dat rigoureuze van bovenaf opgelegde politieke systemen (dictatuur of communisme) uiteindelijk niet werken. Het gaat om het geloof van binnenuit, bij ieder mens, dat het anders moet en kán. Dat niet alleen de Amerikaanse democraten, maar iedereen ter wereld zegt: “Yes we can!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Verandering van binnenuit bewerkstelligen? Lees dan mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – Het is te verkrijgen bij bol.com alhier

cover Zelfvertrouwen!

In dit boek heb ik de theorie van toegepaste ecopsychologie gecombineerd met veel oefeningen die ik heb gehanteerd in mijn counsellingpraktijk. Zelf leerde ik dat de zintuigen veel eerder dan onze gedachten laten weten wat wij echt nodig hebben voor onze gezondheid en ons welbevinden. Gedachten kunnen ons buitengewoon voor de gek houden, maar onze zintuigen zijn altijd eerlijk. Een authentiek zelfvertrouwen kan alleen aangekweekt worden wanneer we weer durven te vertrouwen op die zintuigen. Door wat meer in contact te komen met de natuur gaat dat eenvoudiger. Daar staan onze zintuigen open en zijn we beter in staat om te luisteren naar de informatie die ons lichaam afgeeft. Het boek geeft talloze voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe hard wij de natuur nodig hebben voor onze geestelijke en fysieke gezondheid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en oefeningen leer je geleidelijk te gaan vertrouwen op de wijsheid van je zintuigen en zo te vertrouwen op je natuurlijke zelf.

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Levenslessen van dieren – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


19 augustus 2012

Dag 361: Levenslessen van dieren

Niet alleen de prachtige landschappen hebben me wijze lessen geleerd in verbondenheid, maar zeer zeker ook allerlei dieren die op mijn pad kwamen. Een opvallende les was die van ‘het gras is altijd groener aan de andere kant’. De diepere lagen die hieronder zitten werden onderwezen door een geit en een paard.

Op dag 169 schreef ik over twee aparte voorvallen waarbij zowel de geit van de buren als een paard van buren verderop, hun heil zochten op groener gras. Het moge duidelijk zijn dat dit groenere gras niet voor hun bedoeld was. Vooral het niet gehinderd worden door blokkerende gedachten zoals ‘Wat zal er gebeuren als ik naar deze tuin ga?’ kwam hierin naar voren.

De mensheid is over het algemeen slecht in verandering aanbrengen in het leven. Je weet wat je hebt maar niet wat je krijgt, toch? Dit maakt dat hele volksstammen zich niet verroeren, maar blijven zitten waar ze zitten en zich daarmee uiteindelijk in de nesten kunnen werken, of vast kunnen draaien.

Het is natuurlijk niet zo dat je zomaar achter je neus aan moet gaan. De maatschappij heeft nu eenmaal wel een set basisregels neergelegd, waar we ons aan moeten houden. Het is wel van belang om de aantrekkingskracht van dat andere gras heel serieus te nemen. Misschien is het niet exact dát gras wat je nodig hebt, maar in ieder geval iets dat erop lijkt. Als de zintuigen geprikkeld worden door iets dat ze bevalt, doen ze dat niet zomaar. Het is kennelijk iets waar je behoefte aan hebt. Het paard en de geit hadden letterlijk behoefte aan ander gras en meer voedsel. Wij moeten eerder kijken naar de onderliggende waarde van onze zintuiglijke prikkeling. Uiteindelijk kunnen we daar iets mee doen. Ofwel: symbolisch door je hek breken op zoek naar wat je nodig hebt.

Als je dieren observeert zie je veel van je eigen gedrag, maar vooral ook van je eigen behoeften terug, zoals de Zen Zwaan (dag 160) en de reiger en de Vlaamse gaai (dag 154). Het is niet alleen maar ‘beesies kijken’. Het is je verbonden voelen met andere levende wezens die hun eigen oplossingen hebben gevonden voor een goed leven.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – is te koop bij bol.com alhier

cover Zelfvertrouwen!

In dit boek heb ik de theorie van toegepaste ecopsychologie gecombineerd met veel oefeningen die ik heb gehanteerd in mijn counsellingpraktijk. Zelf leerde ik dat de zintuigen veel eerder dan onze gedachten laten weten wat wij echt nodig hebben voor onze gezondheid en ons welbevinden. Gedachten kunnen ons buitengewoon voor de gek houden, maar onze zintuigen zijn altijd eerlijk. Een authentiek zelfvertrouwen kan alleen aangekweekt worden wanneer we weer durven te vertrouwen op die zintuigen. Door wat meer in contact te komen met de natuur gaat dat eenvoudiger. Daar staan onze zintuigen open en zijn we beter in staat om te luisteren naar de informatie die ons lichaam afgeeft. Het boek geeft talloze voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe hard wij de natuur nodig hebben voor onze geestelijke en fysieke gezondheid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en oefeningen leer je geleidelijk te gaan vertrouwen op de wijsheid van je zintuigen en zo te vertrouwen op je natuurlijke zelf.

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Natuur-verbondenheid leer je op jonge leeftijd – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


18 augustus 2012

Dag 360: Natuur-verbondenheid leer je op jonge leeftijd

Terugkijkend naar de afgelopen 359 dagen van verbinding maken met de natuur, vallen me een aantal situaties met kinderen op. En dan ook nog in twee uitersten: kinderen die zich laten verwonderen door de natuur en kinderen die er heel angstig voor zijn. Het ligt voor de hand om te denken dat dit laatste aan de aard van het kind zelf ligt, maar wij weten inmiddels natuurlijk beter!

Toen ik op dag 200 een meisje in het vogelhospitaal ontmoette dat niet alleen bang voor alle vogels was, maar ook alles vies vond, wist ik zeker dat deze emoties niet van nature van haar afkomstig waren. Alle andere kinderen uit haar klas waren nieuwsgierig, de één met een voorkeur voor roofvogels, de ander voor eendjes, maar allemaal in enige mate verwonderd. In het ergste geval zou je kunnen denken dat ze nooit met dieren (of natuur) in aanraking komt en in het beste geval dat ze het leert van haar ouders die zelf bang voor dieren zijn of alles wat maar natuurlijk is ‘vies’ vinden.

Deze blog werd veel gelezen en ik kreeg een aantal reacties. De schrik zat er bij velen goed in. Menig lezer vond het onvoorstelbaar (en kwalijk) dat het dus mogelijk is dat kinderen zo ver van hun natuurlijke omgeving verwijderd kunnen zijn.

Niet alleen in het onderwijs is het van belang om naast rekenen en taal voldoende kennis te verspreiden over de natuur die ons nog altijd voedt. Ouders hebben ook een belangrijke functie in het ‘normaal’ laten zijn van natuur. Het kan helaas al op de meest onschuldige manier misgaan, bijvoorbeeld door als ouder te roepen dat modder vies is en je er ver van moet blijven. Ik snap dat de achterliggende reden is dat je als ouder niet zit te wachten op nog meer was in de wasmand. Maar door te zeggen dat het vies is, leer je je kind dat modder en zand (want dat is het) iets is waar je als mens niets mee te maken moet hebben.

En zo creëer je met kleine stapjes een scheiding tussen mens en natuur. We moeten ons daar veel bewuster van zijn. Pas als we weer diep in ons hart voelen hoe hard we de natuur nodig hebben om te overleven, dan kunnen we goed voor onze omgeving zorgen en deze weer gezond maken.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – met oefeningen in een natuurlijke omgeving, is te koop bij bol.com alhier

cover Zelfvertrouwen!

In dit boek heb ik de theorie van toegepaste ecopsychologie gecombineerd met veel oefeningen die ik heb gehanteerd in mijn counsellingpraktijk. Zelf leerde ik dat de zintuigen veel eerder dan onze gedachten laten weten wat wij echt nodig hebben voor onze gezondheid en ons welbevinden. Gedachten kunnen ons buitengewoon voor de gek houden, maar onze zintuigen zijn altijd eerlijk. Een authentiek zelfvertrouwen kan alleen aangekweekt worden wanneer we weer durven te vertrouwen op die zintuigen. Door wat meer in contact te komen met de natuur gaat dat eenvoudiger. Daar staan onze zintuigen open en zijn we beter in staat om te luisteren naar de informatie die ons lichaam afgeeft. Het boek geeft talloze voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe hard wij de natuur nodig hebben voor onze geestelijke en fysieke gezondheid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en oefeningen leer je geleidelijk te gaan vertrouwen op de wijsheid van je zintuigen en zo te vertrouwen op je natuurlijke zelf.

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Liefde zonder moeten – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


16 augustus 2012

Dag 358: Liefde zonder moeten

Het is niet voor iedereen eenvoudig om ergens van te houden. Mensen die tegen een burn-out aanzitten of flink depressief zijn vinden niets of niemand leuk. Het enige dat voor hen vaak aantrekkelijk is, is zich terugtrekken in bed om ver van de dagelijkse beslommeringen te blijven.

Het minimale waar ze zich nog toe kunnen zetten is wandelen of fietsen. En dat is nu net waar de zintuigen voorzichtig op natuurlijke wijze geprikkeld worden. Dit is essentieel voor herstel.

Het is aan de orde van de dag in mijn praktijk dat cliënten aangeven zich voornamelijk op vakantie helemaal in hun element te voelen. De relatie gaat dan beter, ze voelen zich goed en er hoeft niets. Het ‘moeten’ van werk, verplichtingen en verwachtingen valt grotendeels weg, en de ware aard van de cliënten heeft ruimte om naar voren te komen.

Maar het is niet alleen de gewonnen vrijheid die het zo fijn maakt op vakantie. Bij doorvragen over gevoelens komt duidelijk de verbinding met het klimaat en het landschap naar voren. Dan wordt ineens duidelijk hoeveel invloed, de zee, de bergen of het regenwoud hebben op de gemoedstoestand. Hoe meer ze terugdenken aan die vakantie, hoe duidelijker het wordt wat aantrekkelijk voor ze is en waar ze van houden. Sommigen schrikken daar zelfs van omdat ze er nooit bij stil hebben gestaan dat ze zoveel geven om een omgeving.

De pure aantrekkingskracht van natuurlijke elementen kun je ook beschrijven als ‘liefde voelen voor’.  Liefde voor de zee, voor een snelstromende rivier, steile bergpaden, bijzondere vogels, kleurige zeldzame planten, spreken we misschien oppervlakkig uit. Maar juist deze liefde is die in de puurste vorm: onvoorwaardelijke aantrekkingskracht, waarbij alle zintuigen geactiveerd worden.

Wanneer cliënten deze liefde in zichzelf gaan voelen en herkennen, begint het herstel. Het realiseren dat het voelen van aantrekkingskracht de belangrijkste component van een gelukkig leven is, zorgt ervoor dat gedrag gaat veranderen. Het zich onderdompelen in de wereld van ‘moeten’, wat ze jarenlang hebben volgehouden, wordt ineens een schrikbeeld. En dat is precies de bedoeling! Want het is hét recept voor depressiviteit en ongeluk.

Al het leven bestaat uit aantrekkingskrachten, of het nu de boom is die water en kooldioxide aantrekkelijk vindt, de vos die de haas aantrekkelijk vindt of een mens die het aantrekkelijke ruime sop kiest. Het heeft allemaal met gevoelens van liefde te maken die onze zintuigen aangeven. Als je vanuit dit standpunt durft te leven, kan het niet anders of het geluk valt je toe.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Balans leren maken tussen Moeten en Zijn? Lees dan mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – Het is te verkrijgen bij bol.com alhier.

cover Zelfvertrouwen!

In dit boek heb ik de theorie van toegepaste ecopsychologie gecombineerd met veel oefeningen die ik heb gehanteerd in mijn counsellingpraktijk. Zelf leerde ik dat de zintuigen veel eerder dan onze gedachten laten weten wat wij echt nodig hebben voor onze gezondheid en ons welbevinden. Gedachten kunnen ons buitengewoon voor de gek houden, maar onze zintuigen zijn altijd eerlijk. Een authentiek zelfvertrouwen kan alleen aangekweekt worden wanneer we weer durven te vertrouwen op die zintuigen. Door wat meer in contact te komen met de natuur gaat dat eenvoudiger. Daar staan onze zintuigen open en zijn we beter in staat om te luisteren naar de informatie die ons lichaam afgeeft. Het boek geeft talloze voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe hard wij de natuur nodig hebben voor onze geestelijke en fysieke gezondheid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en oefeningen leer je geleidelijk te gaan vertrouwen op de wijsheid van je zintuigen en zo te vertrouwen op je natuurlijke zelf.

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

De pinguïn kolonie onderwijst – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


13 augustus 2012

Dag 355: De pinguïn kolonie onderwijst

De laatste 10 dagen van deze weblog wil ik terugblikken op bijzondere natuurervaringen en ecopsychologische inzichten die het afgelopen jaar de revue zijn gepasseerd.

Een moment dat me altijd bij zal blijven is het van dichtbij aanschouwen van een kolonie geeloog pinguïns in Nieuw-Zeeland. Alleen al om aan de andere kant van de wereld te vertoeven is een bijzonderheid, maar zo dichtbij en ongezien (!) deze prachtige dieren bewonderen is een wonderlijke ervaring. (klik hier voor de eerdere blog met foto’s)

Op het Otago schiereiland hebben ze een soort overdekte loopgraven gemaakt, waardoor het voor de pinguïns niet mogelijk is om de toeristen te zien. En dat is een gouden zet. Om dieren in hun natuurlijke habitat, hun natuurlijke ding te zien doen, dat raakt de menselijke zintuigen.

In dit specifieke geval werd mijn zorgzame zintuig het meest actief. Het zien voederen van één van de ouders en het gulzig opschrokken van het voedsel door de jongen, vertedert zonder meer. Maar ook de rust die de dieren uitstralen, het met elkaar uitrusten van vermoeienissen in stilte, deed iets met de hele groep toeristen. Niemand zei iets. Iedereen synchroniseerde met de rust, de staat van zijn van de pinguïns. Het is dat de gids ons opriep snel naar een andere gang te rennen zodat we een eenzame pinguïn naar zee konden zien lopen, anders waren we met zijn tienen nog lang ‘in het moment’ gebleven.

Dit was één van de momenten het afgelopen jaar, waarin het me wederom heftig bevestigd werd, welke gezonde uitwerking contact met de natuur op de mens heeft. Naast zorgzaamheid kon je niets anders dan bewondering, nieuwsgierigheid, dankbaarheid en pure liefde voelen voor deze prachtige zeldzame dieren. Onze oer-zintuigen werden geprikkeld, er werd niets gedacht alleen maar ervaren en dat voelde zo goed!

Als alle mensen op aarde wekelijks een natuurervaring hebben waarin al deze waarden naar voren mogen komen, dan wordt de wereld ongetwijfeld een stuk leefbaarder.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Dichterbij je oer-zintuigen komen? Wandel mee met de Terugnaarjenatuur wandeling! Voor info klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Het einde hoort erbij – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


10 augustus 2012

Dag 352: Het einde hoort erbij

Alle kleine vogeltjes zijn vertederend en ze raken het zorgzaamste zintuig in je. Tevreden koppies, met de oogjes dicht weer in hun omgevouwen washandje als nestjes, snurken ze verder tot de volgende maaltijd. De geboortegolf in vogelland is nagenoeg ten einde. Alles wat nu nog uit het ei kruipt, gaat het moeilijk krijgen. Tenzij we mooi weer blijven houden natuurlijk en er genoeg voedsel voorradig blijft. En hoe je ook je best doet om alles groot te laten worden, de natuur heeft zo zijn eigen beweegredenen om al dan niet te leven.

Deze week had ik een nestje van 3 piepkleine zwaluwen te verzorgen in het Vogelhospitaal. Ze zien er hetzelfde uit, zijn even groot, krijgen precies dezelfde aandacht en toch gaat er eentje ineens gek met zijn kopje draaien. Dan weet je het al; deze heeft niet lang meer te gaan.

Het onbegrip dat je niet weet waarom de één het wel doet en de ander niet, frustreert. Het blijkt maar weer eens te meer hoe moeilijk het is om de natuur te imiteren. Tegelijk geeft het aan hoe ingenieus natuurlijke systemen in elkaar zitten en perfect op elkaar afgestemd zijn.

Steeds weer word je in een hospitaal, of het nu dierlijk of menselijk is, geconfronteerd met leven en dood. Je doel is om het leven te eren, te verzorgen op de best mogelijke wijze in de hoop dat het leven gecontinueerd wordt. Maar dan ineens sta je voor een hokje met een vrouwtjes merel, waarop een sticker hangt met ‘euthanasie’. Aan de buitenkant is er niets aan haar te zien. Maar ze heeft een aandoening die het niet mogelijk maakt om als een echte merel door het leven te gaan. Daar zit ze dan ‘on death row’. Haar bruine ogen en de wetenschap dat ze niet lang meer te leven heeft, doen mijn hart pijn. Om het haar toch zo gemakkelijk mogelijk te maken, geef ik haar vers eten waar ze gretig gebruik van maakt. Het leven is in dit momentje in ieder geval goed.

Je kunt er niet te lang over nadenken met mensenlogica, omdat je er eenvoudigweg niet uitkomt met gedachten. Het enige dat je kunt doen is proberen in te voelen dat een goed leven niet mogelijk is. Zelf kan ze daar helaas niets over zeggen. De enige gedachte die ik keer op keer herhaal is: het einde hoort erbij. Maar dat is niet eenvoudig als je alle leven zo waardeert.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Het leven ten volle leren voelen? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Een mooie les in natuurlijke samenwerking – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


9 augustus 2012

Dag 351: Een mooie les in natuurlijke samenwerking

Ik was met een heel andere blog begonnen, totdat ik het nieuws hoorde dat Anky van Grunsven weer een heel goede kür had gereden. Meteen de video opgezocht op internet en zoals ik dat vele malen eerder deed: ik viel stil. Ik heb geen verstand van dressuur rijden, laat ik dat voorop stellen, maar volgens mij kan iedere leek zien hoe mooi mens en dier in balans zijn.

De wil om samen te werken is zo overduidelijk aanwezig dat ik er emotioneel van wordt. Als ze in de bak zijn, zijn ze één. Het kan niet anders dan dat ze elkaar het vertrouwen geven om samen de klus te klaren.  Ze gaan voor elkaar.

Mijn zintuig voor saamhorigheid wordt keer op keer geraakt door deze mooie combinatie. Mens en dier samen, mens en natuur samen, in harmonie en met wederzijds respect. Ik heb zojuist een stukje van mijn levensideaal mogen aanschouwen. Dank je wel Anky en Salinero!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Geduld, tijd en zintuigen als bewezen concept – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


7 augustus 2012

Dag 349: Geduld, tijd en zintuigen als bewezen concept

Eén van de meest frustrerende momenten in alle science fiction films en series, is wel het moment dat de tegenstander een cloaking device gebruikt. Dit zorgt ervoor dat het ruimteschip opgaat tegen de achtergrond en dus onzichtbaar wordt. Een perfect verdedigings- en aanvalsmiddel. Dit trucje is uiteraard afgekeken in de natuur. De bekende kameleon bewijst dat het aanpassen van zijn huid aan de omgeving als uitstekende dekmantel werkt. Bovendien kan hij zichzelf onzichtbaar opstellen voor mogelijke prooien. Een goed design! Wij moeten er heel wat voor doen om niet op te vallen in een omgeving. Jagers en militairen passen hun kleding aan en besmeuren hun gezicht. Knappe visagie kunstenaars kunnen met make-up ook heel wat bereiken. Voor de mens moet het van buitenaf komen.

Hoe fenomenaal is het toch dat een organisme zelf in staat is om van vorm of kleur te veranderen als dat nodig is? Het kevertje (familie van de bladhaantjes) op deze foto is wel heel bijzonder. Door vloeistof te reguleren in zijn lichaam, is hij in staat van kleur te veranderen. Helemaal zelf uitgevonden en geperfectioneerd. Het moet gezegd, dit zal niet van de één op de andere dag ontstaan zijn. Misschien heeft de soort er wel miljoenen jaren over gedaan om tot deze versie te evolueren.

Alleen die gedachte al, dat iets zo lang in beslag kan nemen, dat is voor ons bijna niet te bevatten. Wij willen snel resultaat. Snelle veranderingen, snel een doel bereiken, het had gisteren klaar moeten zijn etc. Hierin laten we ons te vaak leiden door gedachten en overtuigingen. En daarmee maken we helaas ook snel fouten.

Wanneer we beter aanvoelen wat een situatie daadwerkelijk nodig heeft, en niet tot allerlei overhaaste conclusies komen, dan lopen we het juiste pad. Benodigdheden: geduld, tijd en zintuigen. Helaas niet onze sterkste kant. De zintuigen wakker schudden is nog het eenvoudigst. Het leren om niet alles in één mensenleven te willen bewerkstelligen, vergt wat meer oefening.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Ontspannen de zintuigen ruimte leren geven? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Balanceren van werk en rust, denken en voelen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


4 augustus 2012

Dag 346: Balanceren van werk en rust , denken en voelen

Ik zie hem wel eens bij de rododendron zitten: een merelmannetje met zijn vleugels uitgespreid op het gras. De rododendron vorm rugdekking en de rest van de tuin kan hij goed overzien als hij even aan het chillen is. Het ziet eruit alsof hij dat aan het doen is: chillen. Even van de zon genieten, de warmte op alle delen van de veren laten komen en ontspannen maar.

Het kwam in me op tijdens een sauna bezoek, toen ik de mede bezoekers aan me voorbij liet trekken in hun doen en laten. Zitten in de sauna, liggen op een bed, binnen of buiten, hangen in een bubbelbad of relaxen met een drankje, dat is chillen.

Als ik net onder handen genomen ben door de masseur, zeg ik dat ik het niet vaak genoeg doe, even volledig ontspannen. Op het moment dat de masseur bezig is, of wanneer je in de sauna zit, voelt het zo heerlijk en weet je zeker dat je het vaker gaat doen. Maar terug in de ‘waan van de dag’ laat je toch weer stiekem het denken en het moeten voor gaan, zodat het voelen weer op de achtergrond geraakt.

Je ontkomt niet aan het denken en moeten. De truc is om van de omstandigheden gebruik te maken om in balans te komen. Net als de merel. Ik zie hem niet iedere dag met zijn vleugels uitgespreid liggen. Maar als de tijd rijp is, neemt hij het ervan. En zo hoort het ook. De werk-rust situatie moet in balans zijn. Dat geldt voor alle levende dingen.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Bewondering als basis voor iedere relatie – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


3 augustus 2012

Dag 345: Bewondering als basis voor iedere relatie

De buurman is druk bezig om de laurierhaag aan zijn kant met de motorzaag te fatsoeneren. Als je deze plant zijn gang laat gaan, dan kun je na verloop van tijd je huis niet meer in. Het lijkt een struik, maar overduidelijk eentje met boom-aspiraties. Nu pas wordt duidelijk hoeveel vogels een nestje bouwen in onze heg. Over een afstand van 7 meter kwam hij 6 nestjes tegen. Dichtbevolkt dus!

Het is maar goed dat ze niet allemaal tegelijk eitjes leggen en uitbroeden. Het zou dan een continu in-en-uit-de-heg-vliegen zijn. De één broed langer dan de ander, weer een ander heeft voorkeur voor warmer weer, of wil de kinderen sneller het nest uit hebben. Ik zou zeggen: niets menselijks is hen vreemd.

Ik ben blij en trots, dat het goed toeven is in onze heg. Maar als ik dit nestje dan zie, dan bekruipt medelijden me:

Waarom dit ei nu net niet?

Waarom is dat ene eitje nu niet uitgekomen? Wat ging er mis? Hoe kan het zijn dat het nog zo mooi heel is, als ongetwijfeld de broertjes en zusjes er bovenop hebben gezeten?

Als ik dan eens goed kijk naar het nestje dan slaat het medelijden om in bewondering. Hoe vakkundig is dit nestje gemaakt, van berkentwijgjes, afgewisseld met mos en aan de binnenkant afgewerkt met aarde voor de winddichtheid. Geen enkele machine is hier aan te pas gekomen. Alles is met een snavel gebouwd!

Ineens realiseer ik me dat “bewondering voor de ander” een belangrijke pijler is in menselijke relaties. Dit geldt dus in een veel breder vlak. Ik bewonder het vernuft waarmee alle organismen goed voor zichzelf en hun nakomelingen zorgen. En dat in alle eenvoud.  Die bewondering voedt mijn relatie met de natuur. Maar je vraagt je af….. zouden wij door hen ook ooit bewonderd worden?

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Meer over jezelf in relatie tot anderen leren? Klik hier

Wat een bouwkundig vernuft!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur

Aanstekelijk gebiologeerd – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


2 augustus 2012

Dag 344: Aanstekelijk gebiologeerd

Gisterenavond viel ik in het tv programma ‘Een dag in de dierentuin’, waarin twee krokodillen werden verplaatst en cheeta’s beziggehouden werden. De krokodillen, Mork & Mindy, mochten naar hun nieuwe verblijf. Eenmaal daar aangekomen, maakten de verzorgers zich uit de voeten uit angst dat het paar geweld zou gaan gebruiken. Het oer-paar  bekeek hun nieuwe onderkomen uiterst kalm. Het bleek een gedeelde woning te zijn, want ook huisden er allerlei tropische vogels. Die hadden meteen door dat er iets bijzonders in hun huis was gekomen. Er werd alarm geslagen, alsof ze heel goed wisten dat Mork & Mindy roofdieren zijn. Ze tetterden er op los en bleven gebiologeerd naar de twee nieuwkomers kijken.

Even later in het programma krijgen cheeta’s vanwege het warme weer, ijsbrokken met daarin vis, toegeworpen. Ook hier merkte ik de gebiologeerdheid op. De frons op hun kop, de ogen onderzoekend, de op safe spelende lichaamshouding, werkten aanstekelijk. Ook ik was volledig gebiologeerd, en keek naar wat hen bezig hield.

Het zien van andere wezens die ergens met al hun zintuigen door gebiologeerd zijn, prikkelt onze zintuigen ook. Als we naar een kind kijken dat zijn nieuwsgierigheid wil bevredigen, dan voelen we het zelf: we zijn ook nieuwsgierig. Staat er iemand in de verte te turen, dan kijken we automatisch dezelfde richting uit om te ontwaren wat er zo interessant is.

Het zijn natuurlijk onze oude ingebakken instincten die hier in werking gaan. We reageren op een mede groepslid die dan wel gevaar, dan wel iets eetbaars opmerkt. Beiden zijn het waard om te weten. En dus doen we mee.

Bij het kijken naar de vogels in het krokodillen onderkomen en de cheeta’s met hun brokken ijs, ging mijn oude instinct gewoon in werking. Blij dat het er nog is!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Instincten weer naar boven halen? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Het hulpvaardige instinct is onmisbaar – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


29 juli 2012

Dag 340: Het hulpvaardige instinct is onmisbaar

Alles is met alles verbonden. We voelen het vaak niet zo, maar toch is het zo. De kleinste verandering in een ecologisch systeem kan voor alle gelieerde onderdelen een groot effect hebben. Dit kan in een relatie, in een gezin, in een familie, op de werkvloer, in een wijk, stad, land, en ja, zelfs de wereld plaats vinden. Niemand kan alles alleen. We zouden dat soms willen, maar we zijn altijd afhankelijk van anderen.

Diep in ons zit een altruïsme mechanisme dat ervoor zorgt dat we hulp bieden aan soortgenoten in nood. Als we alleen op een weg lopen en iemand ligt daar met een gebroken heup, dan is het er lastig voorbij lopen. Ons instinct voor gemeenschappelijkheid gaat in werking en we helpen de persoon.

Niet alleen voor mensen doen we dat, voor dieren ook. Ik zou persoonlijk niet langs een gewond dier kunnen lopen en daar niets aan doen. Het minimale zou zijn de dierenambulance bellen, of misschien de dierenbescherming, zodat er iets aan het lijden gaat gebeuren. Ook hier is het zintuig voor gemeenschappelijkheid aan het werk. Het gevoel deel uit te maken van een groter geheel waarin alles met alles verbonden is, zorgt ervoor dat we lijden proberen te verkorten om de onderlinge verbanden in het grote wereld-web weer te herstellen.

Dit zintuig is behoorlijk naar de achtergrond verdrongen in het ik-ik-ik tijdperk, waarin we alleen maar oog voor onszelf hebben en anderen niet belangrijk vinden. Maar het mooie ervan is, dat als je mensen die erg op zichzelf gericht zijn vraagt waar ze behoefte aan hebben, dan is het saamhorigheid of vriendschap. Het is een oud instinct dat ervoor zorgt dat we in leven blijven, door voor elkaar op te komen en elkaar te helpen.

Vandaag wandelde ik door de kudde schapen en zag dat honderden meters verderop een klein groepje van 5 schapen af stond te wachten wat ik ging doen. De grote groep had ik moeiteloos kunnen doorkruisen, maar het groepje hield me angstvallig in de gaten. Al snel had ik door wat de reden was: 2 schapen hadden veel pijn aan de poten en konden amper lopen. Bij iedere stap die ze probeerden, voelde ik de pijn bijna zelf. Zo afschuwelijk hopeloos zag het eruit. Het viel me op dat de andere 3 schapen nergens last van hadden. En ik trok de conclusie: zij blijven bij de andere twee om ze niet achter te laten als vossenprooi. Met zijn vijven zijn ze veel machtiger dan met zijn tweeën. Ook zij zijn er als kudde bij gebaat om elkaar in leven te houden en de kudde te laten bestaan. De kudde betekent veiligheid en geborgenheid.

Als de mens dit zelfde instinct zou verliezen, zijn we ten dode opgeschreven. Je hoeft niet iedere dag bij je buren op de koffie, maar de verbindingen goed houden door wederzijds hulp te bieden waar nodig, is essentieel voor een goed ecologisch systeempje.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Verbindingen opnieuw leren voelen? Klik hier

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Teleurstellinkje over de natuur – 365 dagen verbinden met de natuur – #ecopsychologie


28 juli 2012

Dag 339: Teleurstellinkje over de natuur

Soms ben ik teleurgesteld in de natuur. Ik mag het niet zijn, vind ik, maar ben het toch. Het heeft dan wel te maken met iets dat ik gedaan heb of gemaakt heb,opdat een plant of dier er gemak van heeft. Maar natuurlijke elementen hebben zo hun eigen wensen.
Een paar jaar geleden kocht ik een zwaluwnestje. Helemaal uitgedokterd waar het moest komen, opgehangen… geen zwaluw te zien. Jarenlang niet. Ook kocht ik een vlinderhotel, waar vlinders of motten de nacht in zouden kunnen doorbrengen. Af en toe spiekte ik of er iets inzat… Niets.
Okee, genoeg geklaagd. Het zwaluwnest is dit jaar uiteindelijk bewoond geraakt door gekraagde roodstaarten, het vlinderhotel wordt bewoond door een familie spinnen. En tot overmaat van ramp zitten de nachtvlinders en motten in de ingeklapte parasol.
Ik kan het dus nog zo leuk bedenken allemaal, maar natuur laat zich niets opleggen. Het voelt zelf wel aan wat goed of slecht is. En wat kan ik daar nu tegen in brengen? Het heeft altijd gelijk.

Wordt vervolgd.

Francoise Vaal

1 reactie

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur

De merel en meerkoet geven het goede voorbeeld -365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


26 juli 2012

Dag 337: De merel en meerkoet geven het goede voorbeeld

Daar zitten ze dan. Heel gemoedelijk dicht tegen elkaar aan: een piepklein mereltje en een baby meerkoetje. Samen krijgen ze te eten, wel een beetje dringen voor het lekkerste hapje, maar als de maagjes vol zijn, kruipen ze weer lekker dicht tegen elkaar aan. Niks vreemdelingenhaat, niks belemmerende gedachten.

Deze twee pukkies maken het beste van het moment. Ze zijn even veroordeeld om een couveuse te delen in het vogelhospitaal. Wij doen al moeilijk als iemand in een restaurant een tafel met ons moet delen. Iedere keer weer sta ik er versteld van hoe ver wij mensen af zijn geraakt van het ‘in het moment zijn’. En vooral: het niet meer kunnen kijken naar de goedheid van de ander.

Om de ware kern van iemand te doorgronden, moeten we natuurlijk eerst ons zelf doorgronden. We moeten ons de vraag stellen: “Wie ben ik, zonder naam, zonder dure spullen, zonder mijn carrière, zonder mijn koophuis?” Als we dat allemaal los kunnen zien van wie we werkelijk zijn, kunnen we de authentieke ander ook ervaren.

Het mereltje laat zich in zijn puurste vorm aan het meerkoetje zien en vice versa. Zij zijn wezentjes die willen uitgroeien tot hun originele zelf, in de best mogelijke omstandigheden. Zolang het aantrekkelijk is om bij elkaar te vertoeven, zal van vijandschap geen sprake zijn. Hun wegen scheiden pas als het meerkoetje echt moet zwemmen, omdat hij alleen daar in zijn element kan zijn. Tot die tijd hebben ze geen belemmerende angstige gedachten van hoe het verder met ze moet als ze groot zijn. Ze veroordelen elkaar niet om dat de één nu eenmaal een boom nodig heeft en de ander water.

We zouden onszelf zoveel leed kunnen besparen als we korte metten maken met belemmerende gedachten en elkaar gaan zien voor wat we in werkelijkheid zijn: organismen die zichzelf willen zijn. Soms moet je door de buitenkant heen durven kijken. De merel en meerkoet geven het goede voorbeeld.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

In contact komen met je authentieke zelf? Wandel mee met de terugnaarjenatuur wandeling a.s. zondag, klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur

De kunst van het wegnemen van wantrouwen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


23 juli 2012

Dag 334: De kunst van het wegnemen van wantrouwen

Als relatietherapeute heb ik er dagelijks mee te maken: het wantrouwen tussen mensen. Vertrouwen dat eenmaal geschaad is, komt niet zomaar weer terug. Daar gaan soms jaren overheen. Veel mensen hebben geen idee hoe ze het vertrouwen van hun partner weer terug kunnen winnen.

Een mooi voorbeeld hoe dat er in de dierenwereld aan toe gaat, zag ik vanmorgen. Een half jaar geleden kwamen er nieuwe schapen op de dijk die langs mijn huis loopt. De eerste maanden had ik mijn hond braaf aan de lijn, vooral vanwege de springerige lammetjes. Die zijn heel interessant om te achtervolgen. Een tijdje geleden zijn de lammetjes echter weggehaald en staan er alleen nog volwassen ooien. De tijd om eens aan het vertrouwen te werken tussen hond en schaap.

De eerste weken dat ik mijn hond los liet lopen, sprak ik haar toe dat ze rustig moest lopen. Dat deed ze, maar de ooien renden met een boog om haar heen. De boog werd echter steeds kleiner. Ik sommeerde mijn hond keer op keer om bij me te blijven lopen in een rustige pas. Dat deed ze braaf.

Uiteindelijk heeft dit gelijkmatige gedrag geleid tot een eerste snuit-snuit ontmoeting vorige week. Het was maar kort, maar het was al heel wat dat een ooi moedig genoeg was om even te blijven staan. Vanmorgen bleek het echte vertrouwen: de ooien bleven staan terwijl mijn hond rustig op ze af liep. Ze werd bijna verwelkomd in de kudde en er werd druk over en weer gesnuffeld. Een schaap liet zich zelfs even door me aaien. Om respectvol te blijven liepen we al snel weer door en de schapen vervolgden ook hun weg.

Waarom ze ons nu vertrouwen? Omdat we iedere dag weer dezelfde routine hebben laten zien. We hebben ons rustig gedragen, met goede, vriendelijke energie. We stonden open voor ze en respecteerden ze. En dat is natuurlijk precies wat mensen onderling ook moeten doen. Als iemand je weer moet gaan vertrouwen dan moet je simpelweg langere tijd dezelfde open houding aan nemen en de juiste energie uitstralen. Ook als iemand je nog niet vertrouwt. Niet eenvoudig, maar wel te doen. Een hond en een kudde schapen hebben het vandaag maar weer eens bewezen.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – is te verkrijgen bij bol.com alhier

cover Zelfvertrouwen!

 
Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:
 
Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.
 
Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.
 
Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.
 
Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur

Liever rouwen dan ongevoelig zijn – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


22 juli 2012

Dag 333: Liever rouwen dan ongevoelig zijn

Gisteren een rustdag en vandaag een zonnige, niet te warme, dag. Wat wil je nog meer? Perfect om op pad te gaan met de fotocamera om de nek. De lucht is helder en dat maakt alles mooi scherp. Het zou moeten lukken om wat mooie landschapsfoto’s te maken met een strak blauwe lucht. Ik heb al bedacht naar welke plek ik wil en loop stevig door tegen het verkoelende briesje in. Dat blijkt later een groot voordeel te zijn.

Halverwege kom ik de kudde schapen tegen die hier op de dijk graast. Ze zijn mijn hond gewend, maar checken altijd even of het misschien toch niet gevaarlijk is. Ze staan even stil, nemen ons in zich op en vervolgen al grazend hun weg. Ik zou ze niet willen missen. Schapen leven zo in het moment! Ze zijn ons nog niet gepasseerd of ik ontwaar deze buurtbewoner:

Geheel gefocust op een mogelijke maaltijd…

Hij heeft ons niet in de gaten omdat de wind uit zijn richting waait. Ik maak me kleiner door op de grond te knielen en roep de hond bij me. Ik klik er lustig op los, want het valt niet mee om hem goed in beeld te krijgen. Hij gaat helemaal op in wat hij doet en ik besluit hem dichter te naderen. Het is nog een heel jong vosje. Pas op het allerlaatste moment heeft hij ons door, gaat plat in het gras liggen, maar neemt als mijn hond te dichtbij komt een sprong, zo de sloot in. Dan zie ik een natte staart het riet in verdwijnen.

Ik ben nu al voldaan, en dat terwijl ik nog niet eens halverwege de wandeling ben. Mijn dagelijkse verbinding met de natuur is al gelukt!

We vervolgen onze weg naar een plekje aan het water, waar ik hoop een blauwe waterjuffer van dichtbij te fotograferen. Dat intense blauw heeft me altijd al geïntrigeerd, maar nooit heb ik er de tijd voor genomen om het eens goed op de foto te krijgen. Bijna bij het plekje aangekomen, merk ik dat mijn hond ineens heel voorzichtig, al gnuivend, naar de waterkant loopt, alsof er iets gevaarlijks zou zijn. Ik minder ook vaart, wetende dat mijn hond beter voelt, ruikt en hoort dan ik, en zie vervolgens dit:

Het lot van het vrije leven in de natuur

Allereerst heb ik nog nooit een schapenskelet gezien, dus bewonder ik de vondst. Maar dan komt het onvermijdelijke hartzeer; aan dit schaap heb ik ook plezier beleefd, terwijl het langs mijn huis liep. En dit is alles wat er van haar over is.

De dader is bekend: het zijn de naburige vossen. Een volwassen vos is daadwerkelijk in staat om een 30 tot 40 kilo wegend schaap te doden, zo heb ik me door de eigenaar van de schapen laten vertellen.

Dan sta je toch even met de mond vol tanden. Daarnet bewonderde ik dat schattige vosje nog en hier voor me ligt het resultaat van zijn bestaan. En ja hoor, het eeuwige dilemma doet zich weer voor: ik vind ze allebei zo leuk, waarom moet het nu zo eindigen? Ik zal het wel nooit afleren om dit moeilijk te blijven vinden, ondanks dat ik heel goed weet dat dit de natuur is.

Het heeft natuurlijk alles te maken met geen afscheid willen nemen van iets waar je om geeft. Het is een naar gevoel, maar ik zou dit gevoel van rouw toch ook niet willen missen. Het is wat mij een mens maakt die lief heeft.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Verbinding maken met alle aspecten van de natuur en dus ook met jezelf? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

In één klap van wisselvalligheid naar kalmte – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


19 juli 2012

Dag 330: In één klap van wisselvalligheid naar kalmte

Op een wisselvallige dag als vandaag kan ik maar weinig aantrekkelijke momenten ontdekken. En mijn humeur wordt ook steeds onaantrekkelijker. De fleece truien zijn niet lang in de kast gebleven, ik heb gewoon mijn herfstkleding alweer aan. Wat een feest. Maar ik zou deze weblog natuurlijk nooit schrijven als er toch niet een mooi natuurmomentje was vandaag.

Na flink in de weer te zijn geweest met de hogedrukreiniger van het vogelhospitaal, ben ik blij om even de rust op te zoeken bij de huismascotte, de Amerikaanse ruigpootbuizerd. Op dag 232 introduceerde ik deze prachtige vogel al. Toen vanwege het bijzondere feit dat ze, ondanks dat ze nooit in de vrije natuur is geweest, toch een ei had gelegd en het probeerde uit te broeden. Iedereen had met haar te doen. Ze heeft al nooit vliegen geleerd, dan mag ze ook nog niet eens losgelaten worden omdat ze een uitheemse soort is en is haar ei ook niet bevrucht! Aan haar merk je niets, zij leeft bij de dag in haar ruime privé kooi. Ze neemt bij veel mensen een apart plekje in, ook bij mij.

Het is mijn beurt om haar kooi te fatsoeneren en haar eten te geven. Als je de kooi instapt, komt ze al naar je toe. Snel doe je dan de deur dicht uit angst dat ze wegvliegt, maar dat gebeurt dus niet. Ze blijft rustig voor je zitten op de grond en wacht wat je haar gaat geven. Volledig geconditioneerd met haar omgeving.

Ik loop naar het fonteintje om een tuinslang aan te sluiten als het hard begint te regenen. Ze houdt niet van de regen, dat is duidelijk, want ze vlucht meteen onder het afdakje en neemt plaats op een grote zitstok. Terwijl ik aan het klungelen ben met de tuinslang, merk ik dat ze vlak naast me zit. Op nog geen 10 centimeter van mijn arm kijkt ze naar wat ik aan het doen ben. Al snel raakt ze verveeld en steekt ze haar veren een beetje op om te relaxen. En dan ineens word ik me ervan bewust: ik sta hier 10 centimeter verwijderd van een enorme roofvogel, die mijn gezelschap tolereert, en me zelfs opzoekt! Ze kan namelijk ook elders onder het afdakje gaan zitten, maar nee, haar plek is naast me.

Dan raakt het eeuwige dilemma je. Je weet diep in je hart dat deze luchtacrobaat vrij had moeten vliegen. Er is niets mooiers dan dat je haar zou zien laveren op windstromen. Maar tegelijkertijd is het vreselijk mooi om zo dichtbij haar te zijn!

Ik blijf bij haar staan en voel haar kalme energie. Eventjes zitten we er met zijn tweeën in. De regen en mijn slechte humeur bestaan niet meer.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

De kalme energie van de natuur nog dieper op je in laten werken? Klik hier voor de maandelijkse terugnaarjenatuur wandeling.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Zelf doen, zelf ervaren, zelfvertrouwen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


17 juli 2012

Dag 328: Zelf doen, zelf ervaren, zelfvertrouwen

De mens kan heel wat vooroordelen in het persoonlijke rugzakje meezeulen over de natuur. Is het vies, koud, klef, gevaarlijk, giftig, stekend, pikkend, blaffend of eng? Vooral het woord ‘eng’ triggert me om eens goed na te denken welke blokkades er bij mij opgeworpen worden als het gaat om enge natuur. Het is een inkoppertje helaas: de spin is niet mijn favoriete dier. Maar vind ik dat nou echt zèlf, of is het me aangepraat door anderen?

Ik kan natuurlijk ook teveel tv hebben gekeken. Het vrouwelijke rolmodel in films is veelal bang voor spinnen. Daarnaast struikelen ze steevast als ze het in de natuur op een rennen moeten zetten, vliegen er vleermuizen in hun lange haar of besluipt een wild dier ze. Uiteraard moet er dan een mannelijk rolmodel hen uit de brand helpen.

Als je nu al van jongs af aan geconfronteerd word met dit soort beelden, wat gaat zich dan in je vastzetten en wat durf je zelf nog te ervaren? Ons brein is eenvoudig te beïnvloeden. Zeg maar eens 10 keer tegen jezelf dat je niet lekker bent, de 11e keer voel je je ook niet lekker. We zijn erg gefocust op woorden geraakt en hangen daar conclusies aan.

Het beste voorbeeld vind ik altijd boek- of filmrecensies. Er zijn genoeg mensen die recensies letterlijk opvolgen. Zonder dat ze het zelf gaan ervaren, volgen ze de mening van een ander. Het is een gemiste kans om op jezelf te leren vertrouwen.

Zelfvertrouwen krijg je pas door zelf acties te ondernemen, die goed uitpakken waardoor je voldoening krijgt. Of ze pakken slecht uit, waardoor je een les leert en je het de volgende keer anders doet. Zelfvertrouwen is niets anders dan je eigen mening, en vooral je eigen zintuigen, op waarde schatten. Zèlf ervaren, zèlf doen.

Dat geldt dus zeker ook voor het verbinding maken met de natuur. Als er regelmatig in je jeugd tegen je gezegd is dat je niet het bos in moet gaan, omdat je dan vies wordt, of wordt gestoken door een rode mier, of teek en je volgt dat blindelings (of je wordt ertoe gedwongen), dan mis je de eigen ervaring. Je leert je dan afhankelijk op te stellen van de mening van anderen. Zo krijg je nooit zelfvertrouwen.

Ervaar zelf eens of modder vies is, een wesp altijd steekt, een slak glibberig is of een dier het altijd op je voorzien heeft. Vertrouw op je eigen zintuigen. Je zult versteld staan van het gevoel dat je ervan krijgt. Ik ga een spin over mijn hand laten lopen!

Wordt vervolgd.

Leren vertrouwen op je natuurlijke zelf? 
Lees mijn ebook, te verkrijgen bij bol.com :

http://www.bol.com/nl/p/zelfvertrouwen/9200000035034679/

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:
 
Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.
 
Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.
 
Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.
 
Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen