Tagarchief: ego

Zinloos oordelen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


1 april 2012

Dag 228: Zinloos oordelen

Over smaak valt niet te twisten. Een heel oud gezegde, vaak gehoord, maar nog vaker onbegrepen. Mensen twisten namelijk continu over smaak. Of het nu over een bankstel, muziek, een politieke partij of de opvoeding van kinderen is, er valt altijd iets te zeggen over de smaak en het bijbehorend gedrag van een ander. Op één of andere wijze leren we ergens dat we een oordeel over het gedrag van een ander MOETEN vellen. Waarom?

We doen niet anders dan beslissingen nemen gebaseerd op oordelen. Toen we allemaal nog een aap waren en we moesten beoordelen of iemand vriend of vijand was, leek dat een logische eigenschap. Je leven zou namelijk in gevaar kunnen zijn. Maar is dat nu nog steeds zo?

We oordelen wat af op een dag. Die doet zijn werk niet goed, die ziet er belachelijk uit, die is een patser of een zwever en die voedt haar kinderen niet goed op. Overal kunnen we een mening over hebben. Sterker nog, we kunnen er helemaal in opgaan zodat het onze dagbesteding wordt: de hele dag praten over het leven en gedrag van anderen.

We doen dit zo graag omdat als een ander het slechter heeft dan wij, wij ons al snel beter voelen. Of we vervelen ons en gaan het eens hebben over een ander (we kijken niet voor niets naar soaps, reality shows en het tv programma Boulevard). Als we een oordeel kunnen vellen over een ander, hoeven we even niet aan ons imperfecte zelf te denken en voelen we ons stiekem een stukje beter dan degene over wie een oordeel wordt geveld.

Oordelen heeft dus een functie: de aandacht van jezelf weg halen met de mogelijkheid je ook nog beter te voelen.

Helaas voel je je op de lange duur niet beter. We voelen ons beter als we ons leven zelf vormgeven, nagaan waar we zelf toe aangetrokken worden en onze eigen visie volgen. Als we het oordelen los laten, voelen we ons bevrijd. We focussen op wat goed voor ons is in plaats van onze aandacht uit te laten gaan naar andere levens waar we niets mee van doen hebben.

Het is veel aantrekkelijker om onze eigen zintuigen te volgen, dan te focussen op die van een ander. De eigen ervaring gaat boven alles. Het energie steken in je eigen leven door te werken aan de onderdelen die daar niet goed aan zijn, geeft meer voldoening dan oordelen over het leven van een ander.

Er zou zoveel minder haat en nijd zijn als men het oordelen achterwege zou laten. Zoals ik al zei, in de natuur wordt er alleen geoordeeld als men in levensgevaar verkeert. Maar zeg nou zelf, wanneer doen wij westerlingen dat nou?

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Leren oordelen los te laten? Klik hier

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Inventiviteit wint het altijd


11 augustus 2011

Dag 37: Inventiviteit wint het altijd

“Insanity is a perfectly rational reaction to an insane World. – R.D  Laing

Heel veel mensen voelen zich onveilig op dit moment. Eerst is er een gek die op een eiland in Noorwegen zomaar wat onschuldige mensen vermoordt, en nu ruineren mensen in Engeland hun eigen omgeving omdat ze liever spullen bezitten dan een goed sociaal leefklimaat opbouwen. Is iedereen gek geworden? In de natuur breek je de eigen omgeving niet af en breng je geen schade toe aan anderen waar je iets van nodig hebt. Wat me nog het meeste ergerde aan de interviews met mensen die het eens zijn met de rellen, is het gemak waarmee ze de verantwoordelijkheid voor hun leven geheel buiten zichzelf leggen. Alsof de maatschappij geheel verantwoordelijk is voor het feit dat zij op deze aardbol rondlopen. Dit zijn mensen die wachten totdat ze iets krijgen. Zij voelen zich een slachtoffer van de maatschappij en vinden dat de maatschappij hun problemen moet oplossen. In NLP termen zou dat ‘controle buiten zelf plaatsen’ heten. De enorme valkuil waar je in kunt stappen als je in extreme mate zo denkt is: iedereen de schuld van alles geven en jezelf buiten schot houden, met als gevolg dat langzaamaan iedereen zich van je afkeert, omdat je alleen wenst te ontvangen en niets wenst te geven. En zo werkt het niet in het mensenleven. Net als in de natuur betekent het zich bevinden in een ecologisch systeem dat je ervan kunt nemen, maar dat je ook iets inbrengt.

Een boom onttrekt veel water aan de bodem en neemt kooldioxide op. Wat het teruggeeft aan het systeem, naast een plek om te wonen voor allerlei dieren, is zuurstof, beschutting, eventuele vruchten, en voeding (bladeren of boomschors voor insecten). Niet zo zeer ‘voor wat hoort wat’ maar meer in de trant van: wat heb jij te bieden wat ik wil, en wat geef ik daarvoor terug zodat we daar allebei blij van worden en beiden kunnen leven. Dit is het natuurlijke principe. Ik schreef er al meermalen over: het win-win principe.

Als je als mens steeds geconfronteerd wordt met allerlei zaken die je niet bezit kunnen er een aantal dingen gebeuren:

-je gaat klagen dat je het allemaal niet hebt en doet er niets aan; je voelt je een slachtoffer. (Deze variant is in de natuur niet terug te vinden, zelfs een hulpeloos achtergelaten jong zal proberen iets te leren om te kunnen overleven. Alles is van nature op zichzelf en zijn eigen kwaliteiten en vaardigheden aangewezen.)

-je gaat een dienst leveren (maakt niet uit wat) om te zorgen dat je inkomsten krijgt die jou kunnen geven wat je wilt. Je neemt zelf de verantwoordelijkheid en controle over je leven. (Dit is routine in de natuur).

-je vindt het onterecht dat jij minder hebt dan een ander en besluit zonder tegenprestatie het je gewoon toe te eigenen. (Dat gebeurt wel onder prooidieren van verschillende groepen. Het betekent niet dat de stelende predator zelf niet kan jagen. Het is eerder een mazzeltje dan dat dit het normale gedrag is.)

De relschoppers bevinden zich dus in de laatste categorie, met het verschil dat zij er wel een heel gedoe van maken, en opzettelijk de omgeving kapot maken. Het gevolg kan zijn dat kleine zelfstandigen, kapper, bakker, elektronica winkel etc. niet meer terugkomen omdat ze als ondernemer failliet zijn. De buurt kan dan verpauperen in het ergste geval, of geen winkels meer hebben zodat je veel verder moet reizen om hetzelfde te vinden. Kortom: er is alleen gedacht (als er al gedacht is) aan gewin op korte termijn, terwijl de ellende op de lange termijn als een boemerang terugkomt. Met zulke kortzichtigheid help je een systeem om zeep.

Als een boom vindt dat deze te weinig water krijgt kan hij proberen om water bij de buren te stelen. Maar als dit bomen zijn die door hun afgevallen bladeren voeding geven aan de bodem waar de boom staat, dan heeft de boom zichzelf ermee. Beter is wat zuiniger aan te doen, misschien wat takken laten vallen, iets minder bladeren produceren, en met de wortels wat dieper graven naar water. Ofwel: eigen inventiviteit gebruiken om de zware tijd te overbruggen.

De Engelse relschoppers zijn niet inventief, maar vinden dat anderen inventief voor hen moeten zijn. Ik vraag me af hoe de maatschappij een dergelijke grondhouding heeft kunnen voortbrengen. Je krijgt zoveel voldoening door eigen inventiviteit!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Relschoppen = afkoppelen


10 augustus 2011

Dag 36 : Relschoppen = afkoppelen

Met verbazing kijk ik naar de rellen in Engeland. Ik begrijp er niets van. Het opzettelijk vernielen van een omgeving waarin je zelf woont, is zo onlogisch. In de natuur zou je dat een sprinkhanenplaag kunnen toevertrouwen, met dit verschil dat die  na afloop “gewoon” naar een nieuw gebied reizen (of gevangen worden door vogels of mensen die ze opeten). Maar deze mensen die alles stuk maken hebben juist zelf niet veel en kunnen niet naar een ander gebied vliegen. Met andere woorden, ze blijven zitten met hun zelf gecreëerde ruines.
Hun frustratie is duidelijk, het gaat natuurlijk allang niet meer om de doodgeschoten jongen, maar om algemene ontevredenheid. Tussen de regels door hoor je hoe groot de afstand is tussen de wereld van de relschoppers en die van de politiek, of misschien wel de succesvollere medeburgers.
Vanuit ecopsychologisch standpunt gezien is het duidelijk dat deze groep mensen geen connectie heeft met het grote geheel of wel het ecologische systeem. Zij doen niet mee in het vormgeven van hun wereld, denken niet aan het samenwerken binnen het systeem of aan het creëren van win-win situaties.
Uiteraard vinden zij dat ze in de steek gelaten zijn door het grote systeem, dat niemand aan hen denkt of naar hen luistert. En dat zal ongetwijfeld ook voor een gedeelte terecht zijn.
In de natuur zoekt ieder organisme de ideale mogelijkheid om tot wasdom te komen, waar het gevoed kan worden, maar waar het zelf ook kan voeden. En in dat laatste zit het natuurlijk: niet alleen krijgen maar ook geven, of in dit geval deelnemen aan het systeem waar je je in bevindt. Het opzetten van een ideaal ecologisch systeem betekent ontvangen maar ook geven.
Door je omgeving te ruineren breek je dat wat er is alleen nog maar verder af.
Wat heeft aantrekkingskracht voor deze relschoppers? In eerste instantie lijkt dat toch ‘materie’ te zijn, als je naar de beelden kijkt waarop mensen te zien zijn met stapels zojuist gestolen goederen. Als wat hen aantrekt materie is, dan zou dat logischerwijs uit een gevoel van gebrek voortkomen. En het gevoel van gebrek is precies het gevoel waar de hele wereld bol van staat: commerciële boodschappen die ons de hele dag om de oren vliegen waarin ons duidelijk wordt gemaakt dat we iets missen en dus een product moeten kopen. De kapitalistische wereldvisie: we hebben het allemaal niet, dus moeten we het kopen (of stelen in dit geval).
In de natuur heeft dat nooit zo gewerkt. Er wordt alleen genomen wat het organisme nodig heeft om zijn authentieke zelf te zijn. Ik vraag me werkelijk af hoe de wereld eruit zal zien als we niet meer redeneren vanuit de gebreken die we ervaren, maar vanuit wat er allemaal is en vooral dat het voldoende is. Ongetwijfeld hadden deze rellen dan nooit plaatsgevonden.
Van belang is dat we ons realiseren dat we al eeuwenlang het negatieve ‘gebrek-denken’ hoog houden en weer doorgeven aan de volgende generaties. Als we dit niet weten te keren zullen dit soort excessen zoals we nu in Engeland zien, steeds weer de kop op steken.

“The major problems in the World are the result of the difference between how nature works and the way people think.” – Gregory Bateson

In de natuur werkt alles samen om tot een optimum te komen. Wat zou het mooi zijn als wij daar meer doordrongen van raken en dat aan onze kinderen kunnen doorgeven.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Het grote geheel en het ego


8 augustus 2011

Dag 34: Het grote geheel en het ego

Gisteren schreef ik al over systeemdenken, ofwel denken aan wat goed is voor het grote geheel, in plaats van het eigen belang prioriteit te geven. Toen ik gisteravond wederom naar de BBC serie South Pacific keek, kregen mijn gedachten over systeemdenken een diepere laag erbij.
Uiteraard weer prachtig in beeld gebracht, werd de kijker meegenomen naar een eilandje in de Stille Zuidzee, waar alleen maar vogels wonen. Een enorme kolonie sterns was daar neergestreken om te broeden. Sommigen hadden al kuikens die er zeer aandoenlijk en hulpeloos uitzagen. Dan gebeurt er iets onheilspellends: enorme fregatvogels naderen het eiland, en ze hebben het voorzien op de kuikens. Moeder sterns doen hun uiterste best om de fregatvogels te verjagen, maar deze zijn bijna tweemaal zo groot en de moedige acties zijn meestal tevergeefs.
De filmer laat ons getuige zijn van het stelen van kuikens door de fregatvogels en het levend en wel opgeschrokt worden van de pluizenbollen. Een “Oh nee! Wat erg!” kon ik niet onderdrukken. Ik vind het vreselijk om dit stukje puur natuur te moeten aanschouwen. Toen dacht ik terug aan systeemdenken.
Op het moment dat ik een koddig kuikentje zie, heb ik er een band mee. Dat is natuurlijk moederinstinct; je bent vertederd en het is een levend wezen dat nog hulp nodig heeft. Al mijn instincten doen goed hun werk. Ik ben volledig subjectief bezig, en kan op dat moment alleen maar aan mijn eigen belang denken: het kuikentje moet verzorgd en grootgebracht worden.
Waar ik op dat moment geen seconde aan denk, is dat een fregatvogel ook moet eten. Het ecologische systeem moet blijven draaien en dat doet het omdat er kuikentjes zijn om op te eten. Je kunt het rationeel bedenken en toch zit het me niet lekker. Ik vind die prachtige fregatvogel een moordenaar, ondanks dat ik logischerwijs weet dat het er nu eenmaal bijhoort.
Ik werd weer met mijn egocentrische gedachten geconfronteerd toen er op een ander eiland werd gefilmd. Hier verbleven jonge albatrossen, net in de steek gelaten door hun ouders, omdat ze groot genoeg zouden zijn om zelfstandig het leven in te gaan. Een aandoenlijk gezicht, hoe deze adolescenten proberen op te stijgen en leren om te gaan met de wind. Ook nu voelde ik me weer helemaal verbonden met de vogels. Ze moeten de wijde wereld in.
Naderend onheil! Sinds jaar en dag weten haaien wanneer het tijd is dat de jonge zwartvoet albatrossen gaan uitvliegen. De vogels leren het landen en opstijgen, maar kunnen nog niet lang genoeg in de lucht blijven. Ze landen dus op het water en dobberen daar rustig rond wachtend op het volgende zuchtje wind….als heerlijke snack voor de haaien. Afgrijselijk is het om te moeten aanschouwen hoe die jongelingen verdwijnen achter de enorme rij en haaientanden. “Rothaaien!” mopper ik en realiseer me heel goed dat ik ze vijf minuten eerder in de serie nog prachtig heb genoemd omdat ze zo mooi gestroomlijnd zijn en fantastisch kunnen accelereren in het water.
Wat een dilemma als je een natuurliefhebber bent! Ik vind eigenlijk alle dieren mooi, leuk of bijzonder, en wil niet dat ze opgegeten worden. En dat is dus puur eigen belang. IK vind ze mooi, dus IK vind dat ze niet opgegeten mogen worden. Mijn zorgzame instincten worden volledig gepasseerd.
Maar zo werkt het natuurlijk niet. Eten en gegeten worden hoort bij het grote systeem. Er blijven nog genoeg jonge stern kuikens en adolescente albatrossen over voor de wereldpopulatie. Dat verlies neemt de natuur omdat het tegelijkertijd de balans in de gaten houdt, dat niet alles opgegeten wordt.
Daar kan de mens nog iets van leren. Ook dat komt naar voren in de aflevering, verteld wordt hoe schipbreukelingen op een klein eiland alle vogels hebben gedood en opgegeten. Alleen de onwetende, van de natuur afgekoppelde mens kan zo desastreus en ongebalanceerd aan het werk gaan.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen