Tagarchief: egocentrisme

Zinloos oordelen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


1 april 2012

Dag 228: Zinloos oordelen

Over smaak valt niet te twisten. Een heel oud gezegde, vaak gehoord, maar nog vaker onbegrepen. Mensen twisten namelijk continu over smaak. Of het nu over een bankstel, muziek, een politieke partij of de opvoeding van kinderen is, er valt altijd iets te zeggen over de smaak en het bijbehorend gedrag van een ander. Op één of andere wijze leren we ergens dat we een oordeel over het gedrag van een ander MOETEN vellen. Waarom?

We doen niet anders dan beslissingen nemen gebaseerd op oordelen. Toen we allemaal nog een aap waren en we moesten beoordelen of iemand vriend of vijand was, leek dat een logische eigenschap. Je leven zou namelijk in gevaar kunnen zijn. Maar is dat nu nog steeds zo?

We oordelen wat af op een dag. Die doet zijn werk niet goed, die ziet er belachelijk uit, die is een patser of een zwever en die voedt haar kinderen niet goed op. Overal kunnen we een mening over hebben. Sterker nog, we kunnen er helemaal in opgaan zodat het onze dagbesteding wordt: de hele dag praten over het leven en gedrag van anderen.

We doen dit zo graag omdat als een ander het slechter heeft dan wij, wij ons al snel beter voelen. Of we vervelen ons en gaan het eens hebben over een ander (we kijken niet voor niets naar soaps, reality shows en het tv programma Boulevard). Als we een oordeel kunnen vellen over een ander, hoeven we even niet aan ons imperfecte zelf te denken en voelen we ons stiekem een stukje beter dan degene over wie een oordeel wordt geveld.

Oordelen heeft dus een functie: de aandacht van jezelf weg halen met de mogelijkheid je ook nog beter te voelen.

Helaas voel je je op de lange duur niet beter. We voelen ons beter als we ons leven zelf vormgeven, nagaan waar we zelf toe aangetrokken worden en onze eigen visie volgen. Als we het oordelen los laten, voelen we ons bevrijd. We focussen op wat goed voor ons is in plaats van onze aandacht uit te laten gaan naar andere levens waar we niets mee van doen hebben.

Het is veel aantrekkelijker om onze eigen zintuigen te volgen, dan te focussen op die van een ander. De eigen ervaring gaat boven alles. Het energie steken in je eigen leven door te werken aan de onderdelen die daar niet goed aan zijn, geeft meer voldoening dan oordelen over het leven van een ander.

Er zou zoveel minder haat en nijd zijn als men het oordelen achterwege zou laten. Zoals ik al zei, in de natuur wordt er alleen geoordeeld als men in levensgevaar verkeert. Maar zeg nou zelf, wanneer doen wij westerlingen dat nou?

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Leren oordelen los te laten? Klik hier

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, natuur

Onveranderlijkheid vraagt om ontkenning – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


18 maart 2012

Dag 215: Onveranderlijkheid vraagt om ontkenning

Ik vraag me vandaag af wanneer ik me voor het eerst bezorgd ben gaan maken over de klimaatverandering. De vraag komt in me naar boven omdat ik James Lovelock’s The Revenge of Gaia aan het lezen ben. Lovelock is de grondlegger van de Gaia Hypothesis, waarin uiteen gezet wordt hoe de Aarde 1 groot samenwerkend en zelfregulerend systeem is. Tegenwoordig zijn er veel aanhangers van deze theorie, maar in de tijd dat hij hem ontvouwde stuitte Lovelock op veel weerstand. Die weerstand intrigeert me, net als de weerstand om te geloven dat we een klimaatprobleem hebben.

Er zijn nog altijd mensen die twijfelen aan de opwarming van de aarde en de desastreuze gevolgen die dit voor al het leven zal hebben. De cijfers liegen echter niet, en de praktische gevolgen van droogte en watersnood evenmin, dus waarom zijn deze mensen in een staat van ontkenning?

Diverse excuses worden aangevoerd. De belangrijkste hiervan is dat de Aarde sinds haar ontstaan al fluctuaties in temperatuur heeft gekend en dat deze opwarming in dat patroon thuishoort. Ondertussen worden er steeds meer gegevens duidelijk over de staat van de Aarde en kunnen we er niet meer om heen. Dus waarom nog steeds ontkennen dat het zo is?

Eigen belang is natuurlijk de belangrijkste reden om te blijven ontkennen. Bedrijven die geld verdienen aan aardgas/olie staan niet te trappelen om daarmee op te houden. Wij staan ook niet te trappelen om onze auto te laten staan, dus dat klinkt logisch. Het onderliggende thema hier is natuurlijk de onwil om een levensstandaard te veranderen. Veranderen kost inzet, doorzettingsvermogen en dus energie en meestal zijn we niet snel bereid om het in gang te zetten. Hetzelfde geldt voor stoppen met roken, minder eten, meer sporten, meer aandacht aan je partner schenken etc. Het vraagt allemaal om uit je comfort zone te komen.

Wat is nu de beste manier om in je comfort zone te blijven? Inderdaad, door gewoon niet te veranderen, maar vooral te ontkennen dat er een probleem is! Als je ontkent dat je te zwaar bent of last van je longen hebt of een slechte relatie hebt, dan is het probleem er niet en kun je gewoon doorgaan met wat je altijd al deed. Je ontkent dat je behoefte hebt aan een nieuwe start en steekt de kop in het zand.

Zo gaat het ook met het levenspatroon veranderen door minder de auto te gebruiken, of alleen nog maar biologisch voedsel te eten (het liefst geteeld in de buurt), al het plastic te verzamelen voor recycling, of nog beter: op te letten dat je zo min mogelijk plastic koopt of gebruikt, en ga zo maar door. Iedere verandering verlangt iets van je: ten eerste het inzicht dat het zo niet langer kan en ten tweede een ideaalbeeld waar je naartoe wilt.

Veel mensen weten niet wat dat ideaalbeeld is. Ze denken er niet bij na en draaien hun leven af op de automatische piloot. Die piloot crasht op een gegeven moment vanzelf en dan pas worden ze geconfronteerd met de ontkenning waar ze tijdenlang in geleefd hebben. Met onze opwarming van de Aarde is dat niet anders.

Wat nu als we eens vaker geconfronteerd worden met een ideaalbeeld van hoe een leefomgeving eruit kan zien die een weldadig effect op ons welzijn heeft? Wat als er dagelijks een onderwerp op het journaal zou zijn dat, in plaats van alle negativiteit in de wereld, zou focussen op positieve leefomgevingprojecten met positief resultaat voor het welzijn van al het leven? Wat als we dagelijks meer buiten zouden kunnen vertoeven en de weldaad van het zijn in de natuur persoonlijk ervaren? Zouden we dan niet een ideaalbeeld gaan vormen dat ons daadwerkelijk aanzet om te veranderen?

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Persoonlijk welzijn in de natuur leren ervaren? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, ecopsychologie, emoties, natuur

Een betere wereld creëren met de zintuigen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


9 februari 2012

Dag 177: Een betere wereld creëren met de zintuigen

Dat mensen nog lang niet klaar zijn met asociaal worden blijkt uit het artikel “Honden grijpen Bussumse, eigenaren lopen door” dat ik onlangs las. Een 73-jarige dame werd omver gelopen door twee honden en brak daarbij haar enkel. Het feit dat de 3 mensen die de honden begeleidden niets deden om de oude dame te helpen, doet de nekharen omhoog komen.

Geen enkele verantwoordelijkheid voelden de hondeneigenaren, boden geen hulp, hielpen haar niet overeind en belden ook geen ambulance. Hoe ver moet het nog gaan?

Eens te meer blijkt uit dit voorval hoe de wereld verindividualiseert en dat we alleen gefocust zijn op het eigen belang. Voor dit egocentrische gedrag zijn wij echter met zijn allen verantwoordelijk. We doen allemaal mee aan het denken aan ons eigen welbevinden en concentreren ons op het vergaren van alles wat maar comfortabel is. Je verantwoordelijk voelen voor anderen of voor de samenleving past niet in het mentale plaatje dat we hebben van onze gemeenschap.

Door het Ik-tijdperk raken we steeds verder af van een samen-leving. Wij hebben geen idee dat we een aandeel hebben in een groter systeem, en dus verantwoordelijk zijn voor ons deel in dat geheel. We gunnen onszelf alles, maar anderen niets.

De belangrijkste les die we moeten leren is dat we naast het nemen en consumeren, ook iets bijdragen aan de samenleving. Helaas zijn we verworden tot consumenten. Ons wereldbeeld bestaat alleen nog uit de gedachte: wat moet ik kopen en hebben? We eten te veel, drinken te veel, kopen te veel, gebruiken teveel medicijnen, omdat we zelf niet meer voelen wat goed voor ons is. We hebben ons afgesloten van onze eigen natuur. Economische belangen gaan voor sociale belangen en dit zorgt voor de verarming van de samenleving.

Ondanks dit doemscenario zijn er toch manieren om ons gedrag te veranderen. Mooie voorbeelden van co-creatie en sociaal gedrag zijn te vinden in de natuurlijke ecosystemen.

De natuur is in feite één groot werkend geheel, waarin alle organismen een functie hebben. Ze nemen niet alleen van het systeem, maar geven er ook aan terug. Ze gebruiken en worden gebruikt. Dat maakt dat het een perfect systeem is waarin alles een plek heeft.

Als de mens in staat is om van de natuur te leren en werkelijk te ervaren hoe systemen samenwerken en wat onze plek in het geheel is, dan zouden we in staat moeten zijn om win-win situaties te creëren.

Allereerst is het van belang dat we onze eigen natuurlijke zintuigen weer gaan herkennen. We moeten onze gevoelens dat we een vitale rol spelen in een groter geheel naar voren laten komen. Het is uiterst belangrijk dat we onze natuurlijke zintuigen gaan vertrouwen en gaan volgen wat ons van nature goed voor ons is, aantrekkelijk dus. Wanneer we synchroniseren met onze zintuigen en daadwerkelijk de voordelen gaan ervaren van het behoren tot een groter natuurlijk systeem, dan kunnen we samenwerking en co-creatie bereiken.

De natuur kan ons leren hoe we moeten samenwerken en hoe we onze zintuigen moeten volgen om te leren wat echt aantrekkelijk en goed voor ons is. De natuur werkt al miljarden jaren op deze manier. Hierdoor leert het ons hoe we onze eigenwaarde terug vinden, hoe we onze authenticiteit ruimte kunnen geven en hoe we anderen de ruimte kunnen geven om zichzelf te zijn.

Als dit gerealiseerd is, zal er een gezamenlijk gevoel van verantwoordelijkheid voor het systeem (cultuur en natuur) ontstaan. Dat wat je bijdraagt aan het systeem, zal het systeem je ook weer teruggeven. In het geval van eerdergenoemde hondenbezitters: als je geen verantwoordelijkheid neemt, voelt het systeem zich niet verantwoordelijk voor jou. Ofwel: je zult krijgen wat je geeft. Niets dus.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

 

Gecoacht worden door de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Hoe verstoor je een dorps #ecosysteem? – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


4 februari 2012

Dag 172: Hoe verstoor je een dorps ecosysteem?

Een ecologisch systeem staat of valt bij de wederzijdse aantrekkingskracht en samenwerking van een diversiteit aan organismen. Als onze samenleving, ons ecosysteem, niet functioneert, dan zijn er organismen die dwars liggen, zich opdringen, teveel nemen, bewust vernietigen en niets aanbieden om het systeem functioneel te houden.

De afgelopen dagen is het dorpje Ankeveen weer overspoeld met toeristenschaatsers. Bekijk ze eens als een organisme ‘van buiten’. De bewoners zelf, de inheemse organismen zal ik maar zeggen, weten heel goed hoe hun omgeving werkt. Zij weten uit jarenlange ervaring wanneer het ijs wel of niet veilig is. Het is hun omgeving waar ze dagelijks mee geconfronteerd worden en waar ze harmonisch mee samen leven.

Het zou raadzaam zijn als je als vreemd organisme in een nieuwe omgeving, eerst even leert hoe het er aan toe gaat, door bijvoorbeeld af te kijken bij de inheemsen hoe zij leven en doen.

Helaas gebeurt dat niet en zo ontstaan er gevaarlijke situaties die zijn weerslag hebben op de oorspronkelijke organismen. Er wordt iets verstoord door buitenstaanders die zich niet aanpassen aan het geldende ecosysteem. Met grote gevolgen: laag overvliegende trauma helicopters, parate brandweerlieden, aanstormende ambulances en het verpesten van het ijs door er doorheen te zakken. Dit geeft eens te meer aan dat er geen sprake is van samenwerking tussen een vreemd organisme en de oorspronkelijke organismen. Je zou het kunnen zien als een agressieve invasie, die heel slecht voelt voor de inheemsen. Het ecosysteem is verstoord.

Een ecosysteem kan best nieuwe organismen velen, als het maar wel samenwerkt door het respecteren van de geldende regels.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Je één leren voelen met het ecosysteem? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, natuur

#Zingeving in verantwoordelijkheid – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


25 januari 2012

Dag 162: Zingeving in verantwoordelijkheid

De wereld hangt aaneen van clichés. En ik haat ze omdat ze alles en iedereen in hokjes stoppen. En als dat gebeurt dan houdt ‘verder denken’ automatisch op. Een voorbeeld: ooit heb ik een sticker van de Partij voor de dieren op mijn kliko bak geplakt. Allereerst wilde ik de bak onderscheiden van de andere in de straat (omdat ze allemaal bij elkaar staan), maar ten tweede vond (en vind ik nog steeds) dat ze alle aandacht verdienen omdat ze goede dingen doen. Doordat mensen mij hebben kunnen linken aan de sticker heb ik wel wat clichés naar mijn hoofd gekregen:

–         Je eet dan dus geen vlees!

Nee, ik eet wel vlees, maar beduidend minder dan vroeger en alleen biologisch

–         Je bent dan zeker ook tegen de jacht?

Nee, daar ben ik niet tegen, maar ik vind wel dat er controle op moet zijn, dat niet iedereen maar lukraak in het rond gaat schieten op dieren

–         Eigenlijk ben je dus een geitenwollen sok!

Euh, geen idee, wat is de definitie van geitenwollen sok dan?

–         Iemand die overal tegen is, en die terug wil naar de oertijd!

Oh nee, nee hoor, dan ben ik geen geitenwollen sok. Een grot lijkt me niks.

U kunt de verbazing op de gezichten van mijn veroordelende gesprekspartners waarschijnlijk wel voorstellen. Het punt is duidelijk: als liefhebber van deze prachtige planeet, die ik zie als de bron van mijn leven, krijg ik diverse stempels opgeplakt. Bomenknuffelaar, tuinelfje, alternatieveling, vriendin van prinses Irene en dus de bekende geitenwollen sok.

Als ik met deze mensen in discussie probeer te gaan (en daar heb ik natuurlijk lang niet altijd zin in), dan merk ik meteen de angst voor verandering bij ze op. Angst dat ze nooit meer vlees en vis mogen eten, dat ze in een hutje op de hei moeten gaan wonen, dat ze zich om de natuur moeten bekommeren in plaats van om menselijke cultuur, dat ze nooit meer auto mogen rijden en het huis amper mogen verwarmen of verlichten etc.

Als de angst regeert kom je vast te zitten in een patroon van ‘voorkomen dat je iets kwijtraakt’. Je bent dan alleen nog maar bezig met negatieve energie die jou in een spiraal naar beneden trekt. En dat is jammer, want het is onnodig.

Het mooie van vele organisaties die vechten voor de natuurlijke balans, is dat er juist gekeken wordt naar vooruitgang. “Als ik geen vis meer kan eten noem ik dat geen vooruitgang!” hoor ik dan. Inkoppertje: “Als je zo doorgaat met vis eten, eet je daarna helemaal nooit meer vis! Heb je dat liever?”

Kortom: het gaat om het hervinden van balans op aarde, die wij zelf verstoord hebben. Het gaat om begrijpen dat wij een balans op de aarde nodig hebben om te kunnen eten, ademhalen en drinken, ofwel: leven.  Als wij alles om zeep helpen, helpen we uiteindelijk ons zelf om zeep.

Dus in plaats van alles angstvallig te houden zoals het is, is het beter om actief te kijken naar nieuwe mogelijkheden die bijdragen aan het herstellen van de balans, zoals vele organisaties doen. Je focust dan op een doel, op een succes dat je wilt bereiken en niet op de angst dat je iets gaat verliezen. Focussen op een doel brengt positieve energie met zich mee.

Op het moment dat je door krijgt dat de natuur de enige bron is die ons leven rechtvaardigt, ga je er heel anders tegenaan kijken. Als je merkt dat je het verschil maakt door mee te werken aan een betere leefomgeving ga je een intens gevoel van voldoening ervaren. De angst is dan omgevormd naar een proactieve houding die voldoening brengt. Zingeving dus.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

 

Voor de maandelijkse Terugnaarjenatuur wandeling klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Vertrouwen begint bij jezelf


29-11-11

Dag 127: Vertrouwen begint bij jezelf

Deze ochtend genoot ik weer eens van het spel van mijn hond met de hond van de buren. De buurhond is vele jaren jonger dan die van mij en is dus speelser. Als een raket schiet ze op mijn hond af, en het hangt van mijn oudje af of er gespeeld gaat worden of niet. Zowel de buurvrouw als ik hebben nog nooit een signaal kunnen ontwaren dat mijn hond aangeeft, dat het spelen niet doorgaat of gestaakt moet worden.

Als het teken gegeven is dan houdt de buurhond ineens op en kijkt eens om zich heen wat ze dan zal gaan doen. Meestal gooit haar baasje dan een bal en zo is ze tevreden.  Het mooie hiervan is dat je geen enkele teleurstelling merkt; de buurhond zeurt niet oeverloos door, is ook niet kwaad als de mijne niet wil spelen. Ze neemt het voor kennisgeving aan en zoekt nieuwe manieren om zich te vermaken. Er is volledig vertrouwen tussen de twee honden en ze verbinden geen consequenties aan het niet willen spelen. Geen verborgen agenda’s, ze blijven in het hier en nu.

Dat brengt mij op het wantrouwen dat wij mensen steeds meer krijgen naar alles en iedereen om ons heen. Ik las gister een berichtje over wat je wel en niet kunt vertrouwen in de cosmetica industrie. In het artikel werden allerlei termen genoemd zoals ‘dermatologisch getest’ en ‘allergie vriendelijke parfum’, ‘parfum vrij’, ‘milieuvriendelijk’. Allemaal termen die we tegen kunnen komen op etiketten van crèmes, shampoos, make-up e.d. Helaas werd duidelijk dat we op deze termen niet kunnen vertrouwen. We moeten bijna chemici zijn om de rest van het etiket te snappen en te leren of het al dan niet goed voor ons is. Deze bedrijven hebben verborgen agenda’s: stickers plakken onder een ‘goede’ noemer om toch maar zoveel mogelijk te verkopen met vaak verbluffend weinig medeleven met de klant.

Ook leerde ik onlangs dat E621, u weet wel, die bekende E-nummers op voedingsmiddelen, een smaakversterker is waar muizen hersenbeschadiging van kregen. Wie weet dat nu eigenlijk en waarom wordt dat stil gehouden? Heus niet om je op een prettige manier te voeden, maar uiteraard om veel meer van te verkopen.

Voedingsproducenten,  cosmeticaproducenten (en zo zijn er nog wel een paar) kun je dus eigenlijk niet vertrouwen omdat ze maar aan 1 dingen denken: verkoop. Je kunt denken: ik vertrouw helemaal niemand meer. Maar dan zonder je je af van de rest van de wereld en doe je niet meer mee. Willen we gezond blijven dan zullen we een grote mate van vertrouwen moeten hebben in onze omgeving. Doen we dat niet dan verzuren we, zijn we boos, teleurgesteld, geïrriteerd, negatief en voelen we dat de hele wereld tegen ons is. Dat veroorzaakt stress.

Als we iets wantrouwen dan moeten we actie ondernemen om het weer te kunnen vertrouwen. Niet blijven zeuren en negativiteit blijven verspreiden, maar er iets aan doen, in het hier en nu. Niet alleen goed voor het vertrouwen in jezelf, maar zo draag je ook bij aan het vertrouwen in de gemeenschap.

Voor vertrouwen in de mensheid zijn er minimaal twee nodig. Voor vertrouwen in het algemeen kun je veel leren van de natuur. Kijk maar naar mijn hond en die van de buurvrouw.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal
Leren vertrouwen op je natuurlijke zelf? 
Lees mijn ebook, te verkrijgen bij bol.com :

http://www.bol.com/nl/p/zelfvertrouwen/9200000035034679/

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:
 
Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.
 
Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.
 
Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.
 
Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de natuur: Eenzaamheid en gevoel voor de roedel


23 oktober 2011

Dag 90: Eenzaamheid en gevoel voor de roedel

Het zich echt verbonden voelen met anderen is steeds verder te zoeken, ondanks de social media. Het mag misschien lijken dat deze vorm van media het eenzaamheidsgat overbrugt, en dat zal het ook ten dele doen, maar waarom voelen dan zoveel mensen zich toch alleen? Waarom zijn er zoveel datingsites waarin mensen zoeken naar die ene betekenisvolle verbinding? Honderd vrienden op Facebook en dan nog op een datingsite de ware zoeken. Wat gaat hier fout?

Ik ben van mening dat dit komt omdat we het ‘gevoel voor de roedel’ zijn kwijtgeraakt. Overal zie je dat families (roedel) verstoord worden doordat het natuurlijke gevoel van wat het beste is voor de groep als geheel ontbreekt. Door egocentrisme en individualisme ontstaat er geen familieweb.

In een mooi artikel in Happinez (uitgave ‘Dankbaarheid’), beschrijft cabaretier Lenette van Dongen het geluk van Bhutan, waarin het Bruto Nationaal Geluk belangrijker wordt gevonden dan het Bruto Nationaal Product. In Bhutan zijn cultuur en familieverbanden belangrijk, maar niet zonder evenwichtig leven met de natuur. “Hier geen ‘ik’ boven alles” schrijft ze. De koning van Bhutan is leidend in het zorgen dat het BNG blijft bestaan. Hij heeft dus duidelijk gevoel voor de menselijke roedel maar ook voor de verbondenheid van die roedel met de omgeving.

Iedere hondenroedel heeft een leider. Dat is niet noodzakelijkerwijs de sterkste of de brutaalste. Zeer waarschijnlijk is het de hond die het beste voor heeft met de hele groep, die weet waar de groep het beste mee gediend is en zorgt dat iedereen zijn natuurlijke plek inneemt. Dan voelt ook iedereen zich verbonden met de groep, omdat het in die groep goed toeven is, er voor elkaar gezorgd wordt en iedereen zich verantwoordelijk voelt voor het geluk van allen.

Als er teveel ‘heersers’ willen zijn, teveel mensen die alleen aan het geluk van zichzelf denken, dan kan er simpelweg geen saamhorigheid ontstaan. Deze mensen verbinden zich niet met anderen, maar sluiten zich juist af. Hoe meer egocentristen er rondlopen, hoe minder echte verbindingen gemaakt worden en hoe groter de eenzaamheid.

De mens is van nature een wezen dat verbinding zoekt. Alles op aarde zoekt verbinding met iets. Of het nu de bij is die verbinding wil met de bloem, of een zaadje dat verbinding zoekt met de aarde, of de mens die verbinding zoekt met zuurstof: alles bestaat omdat het verbinding met iets anders zoekt.

Het echt ontmoeten van elkaar, het in den lijve spreken met elkaar zonder tussenkomst van tweets, chats, e-mails, whatsapps, het echt willen weten hoe het met de ander gaat en de intentie hebben om het voor de ander ook plezierig te maken, dat zijn belangrijke ingrediënten die onze samenleving ontbeert. Het meedenken met mogelijkheden voor het geluk van het geheel, in plaats van alleen dat van jezelf, dat is waar het om draait bij verbinding maken en je opgenomen voelen in de roedel.

Dat het mogelijk is om op dergelijke wijze te bestaan in onze wereld bewijst niet alleen Bhutan, maar bewijzen ook de talloze leefgemeenschappen (bijv. Damanhur) die in de westerse wereld ontstaan zijn en waarvan er steeds meer komen. Als we weten wat er nodig is, laten we dan werken aan het gevoel voor het geheel, de enige weg naar ons geluk.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Opnieuw leren verbinden met het geheel? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Dilemma: gevangen of vrij


22 augustus 2011

Dag 48 : Dilemma: gevangen of vrij

Gisteravond werd deel twee uitgezonden van Ocean Giants, wederom een prachtige BBC serie, ditmaal over dolfijnen en walvissen. Ik denk dat er geen mens ter wereld is die niet blij wordt als hij deze prachtige dieren uit het water ziet springen. De snelheid van de dolfijnen en de enormiteit van de walvissen spreken tot de verbeelding. Deze dieren zijn net als wij bewust van zichzelf, en wellicht vinden we ze daarom wel zo bijzonder.

Voor een Nederlander is het Dolfinarium in Harderwijk de eerste logische stop om dolfijnen en orka’s te zien. Ik kan me nog goed herinneren dat ik als klein meisje geobsedeerd was door de springende dolfijnen. Twintig jaar later was ik blij dat ik in Sea World Florida was, om daar dolfijnen te mogen aaien en van dichtbij een reusachtige orka een ‘bommetje’ te zien maken. Ik vond het geweldig, en toch doet het zeer.

Het dilemma van de natuurliefhebber: je wilt de dieren graag zien en je kunt er dan soms niet onderuit om ze in een dierentuin of aquarium te gaan zien. Ik vond de film Free Willy geweldig, ik keek meer naar de orka dan naar de verhaallijn. Toen ik hoorde dat de orka werd vrijgelaten en naar IJsland was gebracht om daar weer te leren vrij te zijn, vond ik dat nog beter! Iedere dag volgde ik de webcam en het dagboek en las hoe het met hem ging. Aan de ene kant was ik blij om een orka in een film te zien, en aan de andere kant was ik oh zo blij dat er een poging werd gedaan om hem vrij te laten.

Onlangs zag ik de film The Cove, waarin Ric O’Barry (ooit trainer van Flipper, ’s werelds beroemdste dolfijn) vecht tegen het doden van dolfijnen in Japan. O’Barry stond ook ooit voor het dilemma: werken met deze prachtige dieren, of vechten voor hun vrijheid.

Ik voel me verscheurd: ik ben zo blij dat ik als klein meisje naar Flipper mocht kijken. Hoe had ik anders geweten wat dit voor bijzondere dieren waren?  Juist deze films hebben mijn liefde voor de natuur aangewakkerd. Flipper, Skippy, Grizzly Adams, ik zag ze allemaal en achteraf ben ik daar blij om.

Toen ik vorig jaar in het aquarium van Atlanta in de haaientunnel een walvishaai over me heen zag zwemmen, was ik diep ontroerd. Ik was er niet weg te slaan. Maar ook toen kreeg ik het gevoel dat ze eigenlijk vrij rond horen te zwemmen. Dan had ik er alleen nooit eentje gezien….Ik kom er niet uit.

Zelf ben ik enorm gesteld op mijn vrijheid. Hoe kan ik het dan ooit goedkeuren dat deze prachtige dieren gevangen worden gehouden? Toegegeven, het aquarium in Atlanta waarin de walvishaaien, samen met zeeschildpadden, manta’s en andere haaien zwemmen, is gigantisch. Maar toch.

Als je de natuur wilt beschermen, dan moet je dus weten wat je beschermt. Het is noodzakelijk om de dieren te kunnen ervaren. Je zet je niet in voor iets dat je niet kent of waar je niet van houdt. En dat betekent dus toch dat je sommige dieren in gevangenschap moet zien. Wat een dilemma!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal 

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Inventiviteit wint het altijd


11 augustus 2011

Dag 37: Inventiviteit wint het altijd

“Insanity is a perfectly rational reaction to an insane World. – R.D  Laing

Heel veel mensen voelen zich onveilig op dit moment. Eerst is er een gek die op een eiland in Noorwegen zomaar wat onschuldige mensen vermoordt, en nu ruineren mensen in Engeland hun eigen omgeving omdat ze liever spullen bezitten dan een goed sociaal leefklimaat opbouwen. Is iedereen gek geworden? In de natuur breek je de eigen omgeving niet af en breng je geen schade toe aan anderen waar je iets van nodig hebt. Wat me nog het meeste ergerde aan de interviews met mensen die het eens zijn met de rellen, is het gemak waarmee ze de verantwoordelijkheid voor hun leven geheel buiten zichzelf leggen. Alsof de maatschappij geheel verantwoordelijk is voor het feit dat zij op deze aardbol rondlopen. Dit zijn mensen die wachten totdat ze iets krijgen. Zij voelen zich een slachtoffer van de maatschappij en vinden dat de maatschappij hun problemen moet oplossen. In NLP termen zou dat ‘controle buiten zelf plaatsen’ heten. De enorme valkuil waar je in kunt stappen als je in extreme mate zo denkt is: iedereen de schuld van alles geven en jezelf buiten schot houden, met als gevolg dat langzaamaan iedereen zich van je afkeert, omdat je alleen wenst te ontvangen en niets wenst te geven. En zo werkt het niet in het mensenleven. Net als in de natuur betekent het zich bevinden in een ecologisch systeem dat je ervan kunt nemen, maar dat je ook iets inbrengt.

Een boom onttrekt veel water aan de bodem en neemt kooldioxide op. Wat het teruggeeft aan het systeem, naast een plek om te wonen voor allerlei dieren, is zuurstof, beschutting, eventuele vruchten, en voeding (bladeren of boomschors voor insecten). Niet zo zeer ‘voor wat hoort wat’ maar meer in de trant van: wat heb jij te bieden wat ik wil, en wat geef ik daarvoor terug zodat we daar allebei blij van worden en beiden kunnen leven. Dit is het natuurlijke principe. Ik schreef er al meermalen over: het win-win principe.

Als je als mens steeds geconfronteerd wordt met allerlei zaken die je niet bezit kunnen er een aantal dingen gebeuren:

-je gaat klagen dat je het allemaal niet hebt en doet er niets aan; je voelt je een slachtoffer. (Deze variant is in de natuur niet terug te vinden, zelfs een hulpeloos achtergelaten jong zal proberen iets te leren om te kunnen overleven. Alles is van nature op zichzelf en zijn eigen kwaliteiten en vaardigheden aangewezen.)

-je gaat een dienst leveren (maakt niet uit wat) om te zorgen dat je inkomsten krijgt die jou kunnen geven wat je wilt. Je neemt zelf de verantwoordelijkheid en controle over je leven. (Dit is routine in de natuur).

-je vindt het onterecht dat jij minder hebt dan een ander en besluit zonder tegenprestatie het je gewoon toe te eigenen. (Dat gebeurt wel onder prooidieren van verschillende groepen. Het betekent niet dat de stelende predator zelf niet kan jagen. Het is eerder een mazzeltje dan dat dit het normale gedrag is.)

De relschoppers bevinden zich dus in de laatste categorie, met het verschil dat zij er wel een heel gedoe van maken, en opzettelijk de omgeving kapot maken. Het gevolg kan zijn dat kleine zelfstandigen, kapper, bakker, elektronica winkel etc. niet meer terugkomen omdat ze als ondernemer failliet zijn. De buurt kan dan verpauperen in het ergste geval, of geen winkels meer hebben zodat je veel verder moet reizen om hetzelfde te vinden. Kortom: er is alleen gedacht (als er al gedacht is) aan gewin op korte termijn, terwijl de ellende op de lange termijn als een boemerang terugkomt. Met zulke kortzichtigheid help je een systeem om zeep.

Als een boom vindt dat deze te weinig water krijgt kan hij proberen om water bij de buren te stelen. Maar als dit bomen zijn die door hun afgevallen bladeren voeding geven aan de bodem waar de boom staat, dan heeft de boom zichzelf ermee. Beter is wat zuiniger aan te doen, misschien wat takken laten vallen, iets minder bladeren produceren, en met de wortels wat dieper graven naar water. Ofwel: eigen inventiviteit gebruiken om de zware tijd te overbruggen.

De Engelse relschoppers zijn niet inventief, maar vinden dat anderen inventief voor hen moeten zijn. Ik vraag me af hoe de maatschappij een dergelijke grondhouding heeft kunnen voortbrengen. Je krijgt zoveel voldoening door eigen inventiviteit!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Relschoppen = afkoppelen


10 augustus 2011

Dag 36 : Relschoppen = afkoppelen

Met verbazing kijk ik naar de rellen in Engeland. Ik begrijp er niets van. Het opzettelijk vernielen van een omgeving waarin je zelf woont, is zo onlogisch. In de natuur zou je dat een sprinkhanenplaag kunnen toevertrouwen, met dit verschil dat die  na afloop “gewoon” naar een nieuw gebied reizen (of gevangen worden door vogels of mensen die ze opeten). Maar deze mensen die alles stuk maken hebben juist zelf niet veel en kunnen niet naar een ander gebied vliegen. Met andere woorden, ze blijven zitten met hun zelf gecreëerde ruines.
Hun frustratie is duidelijk, het gaat natuurlijk allang niet meer om de doodgeschoten jongen, maar om algemene ontevredenheid. Tussen de regels door hoor je hoe groot de afstand is tussen de wereld van de relschoppers en die van de politiek, of misschien wel de succesvollere medeburgers.
Vanuit ecopsychologisch standpunt gezien is het duidelijk dat deze groep mensen geen connectie heeft met het grote geheel of wel het ecologische systeem. Zij doen niet mee in het vormgeven van hun wereld, denken niet aan het samenwerken binnen het systeem of aan het creëren van win-win situaties.
Uiteraard vinden zij dat ze in de steek gelaten zijn door het grote systeem, dat niemand aan hen denkt of naar hen luistert. En dat zal ongetwijfeld ook voor een gedeelte terecht zijn.
In de natuur zoekt ieder organisme de ideale mogelijkheid om tot wasdom te komen, waar het gevoed kan worden, maar waar het zelf ook kan voeden. En in dat laatste zit het natuurlijk: niet alleen krijgen maar ook geven, of in dit geval deelnemen aan het systeem waar je je in bevindt. Het opzetten van een ideaal ecologisch systeem betekent ontvangen maar ook geven.
Door je omgeving te ruineren breek je dat wat er is alleen nog maar verder af.
Wat heeft aantrekkingskracht voor deze relschoppers? In eerste instantie lijkt dat toch ‘materie’ te zijn, als je naar de beelden kijkt waarop mensen te zien zijn met stapels zojuist gestolen goederen. Als wat hen aantrekt materie is, dan zou dat logischerwijs uit een gevoel van gebrek voortkomen. En het gevoel van gebrek is precies het gevoel waar de hele wereld bol van staat: commerciële boodschappen die ons de hele dag om de oren vliegen waarin ons duidelijk wordt gemaakt dat we iets missen en dus een product moeten kopen. De kapitalistische wereldvisie: we hebben het allemaal niet, dus moeten we het kopen (of stelen in dit geval).
In de natuur heeft dat nooit zo gewerkt. Er wordt alleen genomen wat het organisme nodig heeft om zijn authentieke zelf te zijn. Ik vraag me werkelijk af hoe de wereld eruit zal zien als we niet meer redeneren vanuit de gebreken die we ervaren, maar vanuit wat er allemaal is en vooral dat het voldoende is. Ongetwijfeld hadden deze rellen dan nooit plaatsgevonden.
Van belang is dat we ons realiseren dat we al eeuwenlang het negatieve ‘gebrek-denken’ hoog houden en weer doorgeven aan de volgende generaties. Als we dit niet weten te keren zullen dit soort excessen zoals we nu in Engeland zien, steeds weer de kop op steken.

“The major problems in the World are the result of the difference between how nature works and the way people think.” – Gregory Bateson

In de natuur werkt alles samen om tot een optimum te komen. Wat zou het mooi zijn als wij daar meer doordrongen van raken en dat aan onze kinderen kunnen doorgeven.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Het grote geheel en het ego


8 augustus 2011

Dag 34: Het grote geheel en het ego

Gisteren schreef ik al over systeemdenken, ofwel denken aan wat goed is voor het grote geheel, in plaats van het eigen belang prioriteit te geven. Toen ik gisteravond wederom naar de BBC serie South Pacific keek, kregen mijn gedachten over systeemdenken een diepere laag erbij.
Uiteraard weer prachtig in beeld gebracht, werd de kijker meegenomen naar een eilandje in de Stille Zuidzee, waar alleen maar vogels wonen. Een enorme kolonie sterns was daar neergestreken om te broeden. Sommigen hadden al kuikens die er zeer aandoenlijk en hulpeloos uitzagen. Dan gebeurt er iets onheilspellends: enorme fregatvogels naderen het eiland, en ze hebben het voorzien op de kuikens. Moeder sterns doen hun uiterste best om de fregatvogels te verjagen, maar deze zijn bijna tweemaal zo groot en de moedige acties zijn meestal tevergeefs.
De filmer laat ons getuige zijn van het stelen van kuikens door de fregatvogels en het levend en wel opgeschrokt worden van de pluizenbollen. Een “Oh nee! Wat erg!” kon ik niet onderdrukken. Ik vind het vreselijk om dit stukje puur natuur te moeten aanschouwen. Toen dacht ik terug aan systeemdenken.
Op het moment dat ik een koddig kuikentje zie, heb ik er een band mee. Dat is natuurlijk moederinstinct; je bent vertederd en het is een levend wezen dat nog hulp nodig heeft. Al mijn instincten doen goed hun werk. Ik ben volledig subjectief bezig, en kan op dat moment alleen maar aan mijn eigen belang denken: het kuikentje moet verzorgd en grootgebracht worden.
Waar ik op dat moment geen seconde aan denk, is dat een fregatvogel ook moet eten. Het ecologische systeem moet blijven draaien en dat doet het omdat er kuikentjes zijn om op te eten. Je kunt het rationeel bedenken en toch zit het me niet lekker. Ik vind die prachtige fregatvogel een moordenaar, ondanks dat ik logischerwijs weet dat het er nu eenmaal bijhoort.
Ik werd weer met mijn egocentrische gedachten geconfronteerd toen er op een ander eiland werd gefilmd. Hier verbleven jonge albatrossen, net in de steek gelaten door hun ouders, omdat ze groot genoeg zouden zijn om zelfstandig het leven in te gaan. Een aandoenlijk gezicht, hoe deze adolescenten proberen op te stijgen en leren om te gaan met de wind. Ook nu voelde ik me weer helemaal verbonden met de vogels. Ze moeten de wijde wereld in.
Naderend onheil! Sinds jaar en dag weten haaien wanneer het tijd is dat de jonge zwartvoet albatrossen gaan uitvliegen. De vogels leren het landen en opstijgen, maar kunnen nog niet lang genoeg in de lucht blijven. Ze landen dus op het water en dobberen daar rustig rond wachtend op het volgende zuchtje wind….als heerlijke snack voor de haaien. Afgrijselijk is het om te moeten aanschouwen hoe die jongelingen verdwijnen achter de enorme rij en haaientanden. “Rothaaien!” mopper ik en realiseer me heel goed dat ik ze vijf minuten eerder in de serie nog prachtig heb genoemd omdat ze zo mooi gestroomlijnd zijn en fantastisch kunnen accelereren in het water.
Wat een dilemma als je een natuurliefhebber bent! Ik vind eigenlijk alle dieren mooi, leuk of bijzonder, en wil niet dat ze opgegeten worden. En dat is dus puur eigen belang. IK vind ze mooi, dus IK vind dat ze niet opgegeten mogen worden. Mijn zorgzame instincten worden volledig gepasseerd.
Maar zo werkt het natuurlijk niet. Eten en gegeten worden hoort bij het grote systeem. Er blijven nog genoeg jonge stern kuikens en adolescente albatrossen over voor de wereldpopulatie. Dat verlies neemt de natuur omdat het tegelijkertijd de balans in de gaten houdt, dat niet alles opgegeten wordt.
Daar kan de mens nog iets van leren. Ook dat komt naar voren in de aflevering, verteld wordt hoe schipbreukelingen op een klein eiland alle vogels hebben gedood en opgegeten. Alleen de onwetende, van de natuur afgekoppelde mens kan zo desastreus en ongebalanceerd aan het werk gaan.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: De ruimte tussen solitair en collectief


7 augustus 2011

Dag 33 :  De ruimte tussen solitair en collectief

Ik mag graag denken dat alles in de natuur perfect geregeld is. In zekere zin is dat natuurlijk ook zo. Wij mensen plakken er etiketten van ‘goed’ of ‘fout’ op. Dat overkwam mij vandaag toen ik aan de buitentafel in de zon genoot van mijn lunch. Ik keek een beetje om me heen en zag een aantal wespen om van de boom gevallen peren rondvliegen. Onze perenboom is al heel oud, en de peren zijn niet echt meer eetbaar, maar de wespen hebben er een feestmaal aan. En dit jaar was voor de oude boom een goed perenjaar!
Een stuk of acht vlogen om dat ene peertje (dat natuurlijk veel lekkerder was dan de tientallen andere die er lagen) en ineens gingen er twee met elkaar in gevecht. Ik kon mijn ogen niet geloven! Dit was werkelijk nieuw voor mij: een wesp die een ander aanvalt, zich aan de ander vastklemt, waarop ze gezamenlijk een paar seconden een worsteling maken over de grond, totdat ze elkaar weer loslaten. Dit gebeurde een aantal keren achter elkaar en pas na een minuut of tien was de rust wedergekeerd.
Ik ben geen wespenliefhebber, laten we zeggen dat ik met ze heb leren leven, maar toch kwam er een gevoel van zorgzaamheid in me omhoog zo van: ‘Jongens! Niet vechten!!’ (Is dat moeder instinct?)
Interessanter vind ik de vraag waarom ze in hemelsnaam aan het vechten waren. Het leek er echt op dat de ene wesp niet gediend was van de nabijheid van de ander, en dat terwijl er veel meer wespen op dat peertje zaten. Waarom mochten die er dan wel op zitten en die andere niet? Is het territoriumdrift, of ging deze wesp de wetten van nabijheid te buiten?
Eerder schreef ik al over het zintuig van nabijheid (zie ook deze blog). De één kan veel meer hebben en laat mensen veel dichter bij komen dan de ander. Het is heel persoonlijk. De ene mens functioneert graag alleen, de ander juist graag in een groep. Misschien wel te vergelijken met bijen en wespen, die hetzelfde verschil hebben.
Bijen hebben een teamgevoel, moeten gezamenlijk de bijenkorf blijven vullen, terwijl wespen solitair opereren. Dat zou dan wellicht inhouden dat als je solitair opereert je eerder geneigd bent je de kaas niet van je brood te laten eten (of in dit geval jouw stukje peer tot het uiterste te verdedigen). Want als je in een groep opereert en denkt aan het collectief dan gun je de ander het stukje en zoek je zelf wat anders.
Dat is een wijze les! Als wij mensen dus meer aan het collectief zouden denken in plaats van alleen maar aan onszelf, dan zouden we meer respect voor de ander kunnen opbrengen en niet in gevecht gaan. Simpelweg omdat we het de ander gunnen. Voorwaarde is wel dat de ander het dus ook doet, dat jou ook iets gegund wordt.
Alleen ‘geven’ terwijl de ander ermee aan de haal gaat, dat werkt voor ons niet, maar ook niet in de bijenwereld. Het collectief gaat voor eigen belang.
In dat opzicht was het communisme natuurlijk in de basis een goed idee. Maar de voorwaarden waren niet juist: het collectief werkte voor een ander die ermee aan de haal ging. Het ging dus mis.

Kennelijk hebben de wespen ook in een vroeg stadium bedacht dat een dergelijk collectief voor hen niet ging werken. Voor de mens werkt het tot dusver ook niet soepel, maar tussen helemaal niet aan het collectief denken en alleen maar aan jezelf denken, zit nog heel veel ruimte. In die ruimte opereren ecopsychologen.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen