Tagarchief: natuur onderwijs

Natuur-verbondenheid leer je op jonge leeftijd – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


18 augustus 2012

Dag 360: Natuur-verbondenheid leer je op jonge leeftijd

Terugkijkend naar de afgelopen 359 dagen van verbinding maken met de natuur, vallen me een aantal situaties met kinderen op. En dan ook nog in twee uitersten: kinderen die zich laten verwonderen door de natuur en kinderen die er heel angstig voor zijn. Het ligt voor de hand om te denken dat dit laatste aan de aard van het kind zelf ligt, maar wij weten inmiddels natuurlijk beter!

Toen ik op dag 200 een meisje in het vogelhospitaal ontmoette dat niet alleen bang voor alle vogels was, maar ook alles vies vond, wist ik zeker dat deze emoties niet van nature van haar afkomstig waren. Alle andere kinderen uit haar klas waren nieuwsgierig, de één met een voorkeur voor roofvogels, de ander voor eendjes, maar allemaal in enige mate verwonderd. In het ergste geval zou je kunnen denken dat ze nooit met dieren (of natuur) in aanraking komt en in het beste geval dat ze het leert van haar ouders die zelf bang voor dieren zijn of alles wat maar natuurlijk is ‘vies’ vinden.

Deze blog werd veel gelezen en ik kreeg een aantal reacties. De schrik zat er bij velen goed in. Menig lezer vond het onvoorstelbaar (en kwalijk) dat het dus mogelijk is dat kinderen zo ver van hun natuurlijke omgeving verwijderd kunnen zijn.

Niet alleen in het onderwijs is het van belang om naast rekenen en taal voldoende kennis te verspreiden over de natuur die ons nog altijd voedt. Ouders hebben ook een belangrijke functie in het ‘normaal’ laten zijn van natuur. Het kan helaas al op de meest onschuldige manier misgaan, bijvoorbeeld door als ouder te roepen dat modder vies is en je er ver van moet blijven. Ik snap dat de achterliggende reden is dat je als ouder niet zit te wachten op nog meer was in de wasmand. Maar door te zeggen dat het vies is, leer je je kind dat modder en zand (want dat is het) iets is waar je als mens niets mee te maken moet hebben.

En zo creëer je met kleine stapjes een scheiding tussen mens en natuur. We moeten ons daar veel bewuster van zijn. Pas als we weer diep in ons hart voelen hoe hard we de natuur nodig hebben om te overleven, dan kunnen we goed voor onze omgeving zorgen en deze weer gezond maken.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – met oefeningen in een natuurlijke omgeving, is te koop bij bol.com alhier

cover Zelfvertrouwen!

In dit boek heb ik de theorie van toegepaste ecopsychologie gecombineerd met veel oefeningen die ik heb gehanteerd in mijn counsellingpraktijk. Zelf leerde ik dat de zintuigen veel eerder dan onze gedachten laten weten wat wij echt nodig hebben voor onze gezondheid en ons welbevinden. Gedachten kunnen ons buitengewoon voor de gek houden, maar onze zintuigen zijn altijd eerlijk. Een authentiek zelfvertrouwen kan alleen aangekweekt worden wanneer we weer durven te vertrouwen op die zintuigen. Door wat meer in contact te komen met de natuur gaat dat eenvoudiger. Daar staan onze zintuigen open en zijn we beter in staat om te luisteren naar de informatie die ons lichaam afgeeft. Het boek geeft talloze voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe hard wij de natuur nodig hebben voor onze geestelijke en fysieke gezondheid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en oefeningen leer je geleidelijk te gaan vertrouwen op de wijsheid van je zintuigen en zo te vertrouwen op je natuurlijke zelf.

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Slimme vondst: internet koppelen aan de natuurbeleving – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


25 mei 2012

Dag 280: Slimme vondst: internet koppelen aan de natuurbeleving

Misschien ken je de film The Bucket List, met Jack Nicholson en Morgan Freeman, die vanwege hun naderende dood een lijst opstellen van dingen die ze beslist nog willen doen. Vandaag loop ik tegen een lijst van dingen aan die je beslist moet doen voor dat je 11 ¾ jaar oud bent! Hiermee hoopt een Engelse natuureducatie organisatie de verbondenheid van kinderen met de natuur te verhogen. De website is zeer de moeite waard en niet alleen voor kinderen!

Het is een interactieve lijst met 50 dingen die ze kunnen doen, met of zonder ouders. Er kunnen webobjecten vergaard worden als ze de activiteit gedaan hebben. De kinderen worden op een speelse manier verleid om een natuuractiviteit te gaan ondernemen.

De eerste onderwerpen variëren van het bouwen van een vlot, tot het houden van een slakkenrace, tot het roepen van een uil. Klik je op de activiteit dan komt er meer informatie tevoorschijn over wat je precies nodig hebt, en waar en wanneer (met welk weertype) je het kunt doen. Uiteindelijk verwachten ze een kort verhaaltje over je ervaring, voordat je iets ‘verdiend’ hebt en door kan klikken naar de volgende activiteit.

Ik vind het een hele mooie vondst om de computer te verbinden met het buitenleven. Ook het achterliggende motief om de kinderen naar buiten te krijgen is goed. Tegelijkertijd vind ik het heel triest dat de kinderen kennelijk niet vanzelf door hun ouders of scholen op sleeptouw worden genomen om de natuur te ervaren.

Het is begrijpelijk dat je minder verbonden bent met de natuur als je in de stad woont, maar er zijn altijd parken of achtertuinen om haar te ontdekken. Leren over het groeien en bloeien van onze natuurlijke omgeving zou een verplichting moeten zijn. Of het nu kikkervisjes vangen is, of de zon op zien komen of rondrennen in de regen, het hoort allemaal bij het ervaren van de natuur die ons leven geeft.

Van mij mogen ze deze website als verplichte kost voorschrijven op de basisschool. Maar nu ik er zo over nadenk, kan het voor veel volwassenen ook nog heel leerzaam , ontspannend en verbindend zijn!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor een ontdekkingstocht naar jezelf in de natuur, klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Yoghurt groeit aan bomen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


7 maart 2012

Dag 204: Yoghurt groeit aan bomen

Gisteren pleitte ik al voor openstellen van de bossen voor iedereen en vandaag wordt weer eens bevestigd hoe belangrijk het herstel van onze verbinding met de natuur is. Een heel klein krantenberichtje viel me op: “Yoghurt groeit aan bomen”.

Wetenschappers hebben in Australië scholieren van groep 8 onderzocht op kennis over waar hun goederen vandaan komen. Het resultaat is schokkend: sokken komen van dieren en yoghurt en roerei zijn plantaardig! De oorzaak is overduidelijk: geen enkele verbinding met moeder Natuur. Opgesloten in grote steden en achter computers creëren deze kinderen een surreële wereld voor zichzelf. En wij laten ze dat doen.

Hoe kun je een kind nu leren om respect te hebben voor de natuurlijke omgeving waar het zijn/haar bestaan aan dankt? Inkoppertje: door verbinding te laten maken met die omgeving, deze te leren kennen en te stimuleren ervan te gaan houden. Je kunt niet om iets geven wat je niet kent en waar je niet mee in contact komt.

Ik hoop van harte dat het nog niet te laat is, maar dan moeten we wel zorgen dat de natuur voor iedereen beschikbaar is.

Wordt vervolgd.

Francoise Vaal

Leren opnieuw verbinden met de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, natuur, Uncategorized, zintuigen

Emoties als bewijs voor belang van natuur – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


24 januari 2012

Dag 161: Emoties als bewijs voor belang van natuur

Het is een feit dat mensen, als ze ouder worden, vaker terug grijpen naar hun roots. Ze zoeken dan hun geboorteplaats op, of een plek uit het verleden waar ze goede herinneringen aan hebben. Dit gevoel kan zelfs zo sterk zijn dat mensen, die al lang geleden geëmigreerd zijn ineens heimwee krijgen naar hun geboorteland. Sommigen wagen de terugkeer, maar komen bedrogen uit. Ze herkennen de plek niet meer waar ze zijn opgegroeid, het huis is afgebroken, de buurt volgebouwd. Niets herinnert hen meer aan de gelukkige tijden die ze er gekend hebben.

In mijn praktijk doen zich een aantal afzonderlijke emotionele taferelen voor als ik cliënten vraag naar een plek waar men zich ontspannen en gelukkig heeft gevoeld. Ze vertellen dat ze de beste jeugdherinneringen hebben aan het spelen in het bos, het varen met bootjes, het klimmen in bomen of zwerven door een polder. Ze voelden zich helemaal in hun element in de natuur. De pijn is zichtbaar als men vertelt dat het gebied er niet meer is of dat het heeft plaatsgemaakt voor een fabriek. Alsof een trouwe vriend is overleden.

In dit kader is het zuur om te constateren dat kinderen tegenwoordig veel te ver van de natuur opgroeien. Nooit eerder was dit zo extreem. Concentratiestoornissen, overgewicht en emotionele problemen kunnen in direct verband worden gebracht met een tekort aan natuur. (De Gezondheidsraad en Wageningen Universiteit hebben hier onderzoek naar gedaan).

Ouderen vertellen niet alleen over de beweging die ze kregen in de natuur, maar ook over het leren over dieren en hun vaardigheden en over bijzonderheden van planten.  Daarnaast noemen ze allemaal de rust die het met zich mee bracht en de daarmee gepaard gaande positieve gevoelens.

Als dit het geval is, klinkt het heel logisch dat als kinderen meer in contact komen met de natuur, er niet alleen meer beweging is, ze meer frisse lucht en zonlicht krijgen, maar ook hun eigen natuur leren kennen. Ze ervaren wat Het Leven daadwerkelijk is en dat ze er deel van uit maken. Dit kan hun ontwikkeling alleen maar ten goede komen. Het zelf ervaren heeft veel grotere impact dan er in een boek over lezen.

Daarmee pleit ik voor meer groene buitenlessen in het onderwijs. Ouderen die een zeer emotionele binding hebben met de natuur waarin zij opgroeiden, leveren daarmee wat mij betreft steekhoudend bewijs.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

 

Bij redelijk weer wordt er weer gewandeld a.s. zondag : Terugnaarjenatuur wandeling

(wel even aanmelden van te voren)

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Angst voor de natuur


20 september 2011

Dag 57: Angst voor de natuur

Een paar maanden geleden was ik in Dierenpark Amersfoort waar ze een nachtverblijf hebben waar een aantal dieren ‘los’ leven, d.w.z.: niet achter glas of tralies. Ik vond het een bijzondere ervaring om een luiaard vlak boven mijn hoofd te zien bewegen naar een beter plekje. Een luiaard heet niet voor niets zo, dat gaat traag en bedachtzaam. Een prachtig gezicht. Mensen die achter mij liepen doken ineen en slaakten akelige geluiden. Ze vonden het blijkbaar maar niets. Een dergelijk moment is toch juist om van te genieten? Wanneer zie je een luiaard van zo dichtbij?

Mijn achtervolgers werden in het aangrenzende verblijf al niet veel blijer. Daar bevonden zich kleine aapjes die zich ook vrij door hun ruimte konden bewegen. Ik moet toegeven, je bent wel op je hoede want er zou er eentje op je kunnen landen, maar om nu de hele boel bij elkaar te schreeuwen zoals mijn achtervolgers deden, dat is toch ook weer overdreven.

Angst voor de natuur lijken we al op jonge leeftijd mee te krijgen, bijvoorbeeld van een ouder die panisch is voor wespen, honden of bijvoorbeeld muizen. De meeste van dit soort angsten zijn aangeleerd. Als je namelijk doorvraagt waar men nu eigenlijk echt bang voor is komen er alleen clichés naar boven; angst om gebeten te worden, angst om gestoken te worden. Vraag je door over wat ze weten van een dier dan wordt alles duidelijk: ze weten er eigenlijk niets van. Onbekend maakt dus onbemind.

In de laatste twee afleveringen van Ocean Giants ging het over onderlinge communicatie van dolfijnen en walvissen. Een onderzoekster zei dat we binnen 5 jaar weten wat dolfijnen tegen elkaar zeggen. Laatdunkende reacties te over natuurlijk! Is dit ook menselijke angst voor het onbekende? Of is het wellicht angst dat deze majestueuze dieren ons een les te leren hebben, of ons met onszelf confronteren? Onze nare trekjes spiegelen? (zie deze blog over gespiegeld worden door paarden)

Toch zou het handig zijn als we meer leren over hoe dieren en planten communiceren. Als we hun tekenen, hun communicatie, gaan herkennen dan kunnen we daar ook beter op in spelen. Bijvoorbeeld in het geval van valse honden, maar ook giftige planten. Daadwerkelijk zien en ervaren hoe organismen onderling communiceren is van belang. Als we weten wat ze duidelijk maken, gaan we het begrijpen en kan angst automatisch achterwege blijven. Kortom: uit de schoolbanken en hup de natuur in!

Eigenlijk hetzelfde als wanneer je op vakantie bent in een land waar je de taal niet spreekt. Je kunt heel angstig worden als je niet begrijpt wat anderen tegen je zeggen. Als je in het buitenland gaat wonen is het raadzaam om de taal te leren en de bewoners te begrijpen. Dat voelt veel comfortabeler En zo kun je ook zeggen: als je meer weet over een dier of plant waar je regelmatig mee geconfronteerd wordt dan leer je ook hoe je er op in moet spelen en voel je je een stuk veiliger. Kennis is macht. Angst voor de natuur is onwetendheid.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen