Tagarchief: natuurbehoud

Moedig een eeuwenoude inefficiënte denkwijze loslaten – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


20 augustus 2012

Dag 362: Moedig een eeuwenoude inefficiënte denkwijze loslaten

Het afgelopen jaar ben ik tegen de mooiste natuuroplossingen aangelopen. Niet alleen wat zij ons aan persoonlijk welzijn te leren heeft, maar ook hoe we de wereld schoner kunnen maken met op de natuur-gebaseerde ontwerpen.

Zo leerde ik op dag 18 dat we van schimmels kunnen leren hoe we de meest efficiënte routes kunnen maken. Op dag 262 begreep ik dat de mens alles moet verhitten en bewerken, met enorme hoeveelheden energieverbruik, terwijl de natuur dat zelf kan, zonder veel energie op te souperen. Bijvoorbeeld mosselen die het allersterkste cement op natuurlijke wijze en met minimale inspanning maken. Stel je eens voor dat we al die kolen, al die kernenergie niet meer nodig hebben omdat we energie op natuurlijke wijze maximaal kunnen benutten!

De life’s principles, opgesteld door het Biomimicry Institute, haalde ik op dag 13 al aan. Het belang van dichtbij produceren met de meest van nature voorhanden zijnde middelen, op een niet vervuilende en niet rovende wijze, is onze enige toekomst.

Om op een nieuwe wijze te gaan ontwerpen en leven moeten we het een en ander loslaten. Allereerst mag het idee dat grondstoffen onuitputtelijk zijn (en afval nu eenmaal een gegeven is), de laan uit. Deze eeuwenoude overtuiging moet plaatsmaken voor een veel harmonieuzer gedachtegang. Het nieuwe uitgangspunt moet zijn: hoe kunnen we produceren zonder te vervuilen en hoe kunnen we alles weer hergebruiken met zo min mogelijk energieverbruik, voor het welzijn van zowel mens als natuur?

Natuurlijk is dit een enorme ommekeer in denk- en werkwijze. En dit geldt niet alleen voor het produceren van iets, maar ook voor hoe de mens daarvoor klaargestoomd wordt. Het loslaten van de oude wijze van educatie (iedereen wordt nog altijd opgeleid om in een eeuwenoud productieproces te gaan werken) hoort daar ook bij. Ofwel: waar wij ons leven op gebaseerd hebben, moet veranderen voor het welzijn van iedereen.

Het moge duidelijk zijn dat rigoureuze van bovenaf opgelegde politieke systemen (dictatuur of communisme) uiteindelijk niet werken. Het gaat om het geloof van binnenuit, bij ieder mens, dat het anders moet en kán. Dat niet alleen de Amerikaanse democraten, maar iedereen ter wereld zegt: “Yes we can!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Verandering van binnenuit bewerkstelligen? Lees dan mijn ebook – Zelfvertrouwen! Leer vertrouwen op je natuurlijke zelf – Het is te verkrijgen bij bol.com alhier

cover Zelfvertrouwen!

In dit boek heb ik de theorie van toegepaste ecopsychologie gecombineerd met veel oefeningen die ik heb gehanteerd in mijn counsellingpraktijk. Zelf leerde ik dat de zintuigen veel eerder dan onze gedachten laten weten wat wij echt nodig hebben voor onze gezondheid en ons welbevinden. Gedachten kunnen ons buitengewoon voor de gek houden, maar onze zintuigen zijn altijd eerlijk. Een authentiek zelfvertrouwen kan alleen aangekweekt worden wanneer we weer durven te vertrouwen op die zintuigen. Door wat meer in contact te komen met de natuur gaat dat eenvoudiger. Daar staan onze zintuigen open en zijn we beter in staat om te luisteren naar de informatie die ons lichaam afgeeft. Het boek geeft talloze voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe hard wij de natuur nodig hebben voor onze geestelijke en fysieke gezondheid. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en oefeningen leer je geleidelijk te gaan vertrouwen op de wijsheid van je zintuigen en zo te vertrouwen op je natuurlijke zelf.

Hoe werkt dit boek?
Na een uitleg over hoe het kan dat we de verbinding met onszelf zijn verloren, volgen vier stappen die mijns inziens nodig zijn om weer in verbinding te komen met jezelf. In iedere stap geef ik ook een samenvatting van de ervaringen van twee cliënten, Tom en Lisa**. Zij volgden met succes deze methode.
Aan het eind van ieder hoofdstuk vind je oefeningen die je helpen met het specifieke onderdeel dat daarvoor is uitgelegd.
De vier stappen zijn:

Stap 1: Onderzoeken wat natuur voor je doet
Hierin ga je onderzoeken welke invloed de natuur op je heeft en welke ervaringen je ermee hebt gehad. Je weer openstellen voor zintuiglijke prikkelingen die voor je welzijn zorgen, staat hier centraal.

Stap 2: Bewust worden van het hoofd versus het lichaam
Deze stap maakt je bewust van het verschil tussen gedachten en gevoel. Het wordt je duidelijk op welke wijze je rationele denken je zintuigen kan dwarszitten. Verschillende manieren van het omzeilen van de zintuigen en hoe je dit kunt voorkomen worden besproken.

Stap 3: Het lichaam weer verbinden met het hoofd
Het creëren van optimale samenwerking tussen gevoel en ratio is de volgende stap. Belangrijk is om de juiste woorden te leren geven aan wat je voelt. Het voelen en denken wordt weer één. Het bekrachtigen van ervaringen door er woorden aan te geven is van essentieel belang om positieve ervaringen te verankeren in je lichaam. Dan weet je wanneer je op jezelf kunt vertrouwen.

Stap 4: Met zelfvertrouwen je eigen pad volgen
Als laatste ga je durven volgen wat je hart je ingeeft: je gaat in actie komen!
In deze stap leer je, aan de hand van voorbeelden en een actieplan, verschillende mogelijkheden om vol zelfvertrouwen de juiste weg te kiezen of beslissingen te nemen.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur

Onnadenkendheid met grote gevolgen – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


27 juli 2012

Dag 338: Onnadenkendheid met grote gevolgen

Eerder deze week schreef ik al over het belang van het vertoeven in de juiste omgeving. Vandaag heb ik een mooi voorbeeld over hoe de omgeving negatief op je in kan werken. Onderstaande foto is genomen aan de Spiegelplas in de gemeente Wijdemeren. Het is een fraai strandje waar honden welkom zijn (het echte zonnestrand is verderop). Een idyllisch plekje, waar je heerlijk in de ochtendzon kunt vertoeven. Je ziet de meerkoeten, kuifeendjes en futen aan je voorbij trekken en het verkeersgeraas is ver weg. Een klein stukje paradijs in de overvolle Randstad.

Maar dan gebeurt er dit:

Natuurlijke verbindingen verstoord door menselijke interventie

 

Als je bovenstaande gelezen hebt, heb je er hopelijk een goed gevoel bij gekregen en zie je jezelf misschien wel zitten op dat fijne strandje. Maar wat gebeurt er met je als je naar de foto kijkt? Welke gevoelens dringen zich op?

Vanaf de eerste seconde dat ik dit ‘bord in wording’ zag (ja er moet nog informatie in komen, het is geen kunstwerk) werd ik woedend. Niet alleen om dat het menselijke vervuiling is op een plek waar dat helemaal niet nodig is, maar ook omdat de gehele energie van de plek verstoord wordt door dit stuk metaal. Voordat dit onooglijke ding hier stond, had je het gevoel van vrijheid, van ruimte, één zijn met de natuur. Al deze verbindingen worden nu verbroken door menselijk staal.

Dát is wat er met ons gebeurd als we teveel in een ‘door de mens gemaakte’ omgeving vertoeven. Onze natuurlijke verbindingen, waar wij ons juist goed door gaan voelen, worden afgekapt. We raken afgekoppeld door een metalen stoorzender. Alleen pure natuur, waar we helemaal los zijn van menselijke bouwsels, laat ons op het diepste niveau tot onszelf komen.

Op dit diepste niveau komt de uiterste ontspanning tot stand en een gevoel van welzijn valt ons ten deel.

Jammer dat gemeente-planners hier geen enkele kaas van hebben gegeten. Als je de natuur echt een warm hart toedraagt, dan laat je het wel om wanstaltige “natuur” borden te plaatsen.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Leren ontspannen door op het diepste niveau verbinding te maken met de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Een geitenwollensok durven zijn – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


8 mei 2012

Dag 264: Een geitenwollensok durven zijn

Je zou denken dat het in deze tijden van assertiviteit en vrijheid van meningsuiting toch niet zo moeilijk zou moeten zijn om te durven zeggen wat je voelt. In de praktijk blijkt dat echter toch nog lastig te zijn en helemaal als het gaat om je liefde voor de natuur. De kans is groot dat je voor geitenwollensok wordt uitgemaakt, voor bomenknuffelaar of in het ergste geval: voor linkse hufter. Reden genoeg om je liefde voor de natuur en de daaruit voortvloeiende persoonlijke acties maar voor je te houden.

Vanmorgen ontmoette ik iemand die nogal schuchter deed over het feit dat zij heel serieus afval scheidt, dat ze alleen nog maar biologisch eet en ja, ook alleen maar milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen gebruikt. Haar kind en haar omgeving verklaren haar voor gek en dus houdt ze zich een beetje op de vlakte. Op het moment dat ik begon te vertellen over mijn eigen verbondenheid met de natuur, verdween haar schuchterheid natuurlijk. Twee zielen met dezelfde gedachte vonden elkaar in het woud van onbegrip.

Enerzijds bewijst dit dat je erkenning voor je gevoel nodig hebt van anderen. Je zou kunnen zeggen dat je graag tot een groep wilt behoren die er hetzelfde over denkt, ofwel: je wilt de mensen om je heen hebben die bij je passen. Anderzijds bewijst het dat er nog steeds veel algemene milieu-onwetendheid is en dat velen geen verbinding maken met hetgeen ons leven geeft.

Ik heb ook lange tijd gedacht dat er veel te weinig mensen waren die zich hier serieus mee bezig hielden, totdat ik jaren geleden op Twitter kwam. Vanaf dat moment werd me duidelijk dat er wereldwijd heel veel mensen en organisaties zijn die zich met het wel en wee van onze planeet bezighouden. En ook dat er veel mooie ecoprojecten, -producten en -methodieken zijn waaraan gewerkt wordt ter verbetering van milieu en klimaat. Ik concludeerde dat ik er in het dagelijks leven te weinig mee geconfronteerd werd om te geloven dat er echt een positieve verandering op gang zou komen.

Van het mooie moment vanmorgen, van twee zielen die elkaar valideren wegens hun levensinstelling, kun je iets leren. En wel dat je je gevoelens moet durven uiten over wat belangrijk voor je is en waar je voor gaat. Je hoeft het niet meteen van de daken te schreeuwen, maar het in je vriendenkring openlijk durven aankaarten  kan iets heel moois teweegbrengen: herkenning en saamhorigheid.

Zelf merk ik dat hoe meer ik uitspreek wat de natuur mij op gevoelsniveau brengt, hoe meer anderen uit hun schulp durven komen omdat ze de gevoelens herkennen.  Als je durft uit te stralen wie je bent, trek je gelijkgestemden aan. En ja, soms ook vijanden, maar die kun je hebben als je weet hoeveel mensen jouw gevoel wél delen.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

In contact leren komen met je diepere gevoelens door de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, ecopsychologie, emoties, natuur

Verbonden door de wind – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


15 april 2012

Dag 242: Verbonden door de wind

Vandaag lees ik in een artikel over een onderzoek betreffende de invloed van de klimaatsverandering op het leven van albatrossen. In eerste instantie lijkt het gunstig voor ze te zijn dat er meer windstromen ontstaan die naar de Zuidpool gaan. De vogels vliegen hierdoor sneller, winnen tijd, en hebben meer tijd om voor de eieren en kuikens te zorgen. Toch nog iets goeds over klimaatverandering? Helaas, deze positieve invloed lijkt maar weer een kort leven beschoren, want de verwachting is dat de winden nog harder zullen gaan waaien en dat bemoeilijkt het foerageren en het bereiken van de nestgronden juist weer.

In de Journal of Ecology rapporteren onderzoekers hoe het met de verspreiding van planten is gesteld als de windstromen veranderen. Ik had er nog niet eerder bij stil gestaan welke enorme invloed dat op ontwikkelend leven kan hebben. Door de aanwakkerende winden zouden zaden juist wel eens veel verder verspreid kunnen worden dan normaal. Het omgekeerde is ook waar: elders zou er minder wind kunnen zijn waardoor er geen verspreiding meer plaats vindt. De goede kant hiervan is dat er nieuwe natuur zou kunnen ontstaan, maar dat is tegelijk weer het nadeel, want dat brengt ter plekke een verschuiving teweeg in het aanwezige ecologische systeem.

Nu is dit in het ontstaan van de Aarde natuurlijk altijd zo gegaan, dat systemen gingen veranderen, door welke natuurlijke oorzaak dan ook. Maar het vervelende van de huidige klimaatverandering is nu net dat wij daar op onnatuurlijke wijze de oorzaak van zijn. Indirect ben ik verantwoordelijk voor wat er met die prachtige albatrossen gebeurt. Op grote afstand ben ik met hen verbonden en oefen daar invloed op uit. En zo blijkt maar weer: alles is met alles verbonden.

Ik kan maar geen positieve kant vinden van de klimaatverandering….

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Verbinding leren voelen in de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, natuur

Het bos is voor iedereen #boswachter! – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


6 maart 2012

Blog 203: Het bos is voor iedereen #boswachter!

Aangeklede of uitgeklede Natuurwet, ganzenjacht of geen ganzenjacht, minder geld voor natuurorganisaties en meer van dit soort onderwerpen hebben natuurminnend Nederland de afgelopen maanden flink beziggehouden. Het vechten om de natuur in stand te houden en te beschermen tegen oprukkend cement is nog steeds springlevend. Ik ben blij dat er natuurorganisaties zijn die zich druk maken om natuurbehoud en dierenbescherming. Maar vandaag valt er eentje door de mand.

Mijn oog valt op een artikel o.a. gepubliceerd in het Noord-Hollands dagblad, waarin wordt verhaald dat een wandelcoach is aangesproken door een boswachter omdat hij een commerciële activiteit zou verrichten in het bos, waarvoor hij geen vergunning heeft (en dus ook niet betaald heeft).

Het excuus van de boswachter is dat er nu minder geld komt van de Staat en er dus geld uit andere hoek moet komen. Met andere woorden: mensen die al sinds jaar en dag het bos als achtergrond dan wel als gereedschap gebruiken (denk aan wandelcoaches, natuurcounselors, tai chi-leraren, fitnessleraren, hardloopcoaches, yogaleraren, schilder en tekenleraren, bootcamp begeleiders etc.etc.) zouden nu voor dit gebruik moeten gaan betalen. Ofwel, we krijgen een betaalbos. Ik kan het al bijna niet normaal opschrijven zonder te briesen, maar zal rustig proberen uit te leggen waarom dit een heel slecht idee is.

Wandelcoaches (maar ook alle andere eerder genoemde begeleiders) doen hun uiterste best om mensen zich beter te laten voelen door in contact te zijn met een natuurlijke omgeving. Zij weten wat het Zijn in de natuur voor positief effect heeft op de mens. In die zin promoten ze de her-verbinding van mens en natuur en dragen ze bij aan meer respect ervoor. Omdat ze daar hun specifieke kwaliteiten bij gebruiken, waarvoor meestal een studie is gevolgd, vragen ze er geld voor. Dat is inderdaad een commerciële activiteit en dat geldt voor de meeste eerdergenoemde begeleiders.

Dat gebeurt echter in de openbare ruimte. Gevolg van maatregelen als door bovengenoemde boswachter bepleit, is dat het bos niet meer openbaar en voor iedereen is (wat volgens mij in strijd is met de doelstelling van Staatsbosbeheer). Daarbij geldt een selectie. De één mag er wel vrij gebruik van maken, de ander niet. Jakkes, dat klinkt al bijna als discriminatie.

Ik zeg: gelijke monniken, gelijke kappen. Het bos is er voor iedereen, om van te genieten en met de eigen innerlijke natuur in contact te komen. Het bos is onontbeerlijk voor het welzijn van de mens en dat vindt de Staat ook, alleen nu is er even minder geld.

Helaas zijn we met zijn allen zo ver afgedreven van echte verbondenheid met onze natuurlijke omgeving, dat er clubs, verenigingen, counselors, gidsen en coaches nodig zijn om het de mens opnieuw te leren. Staatsbosbeheer zelf kan dat niet allemaal faciliteren. En de vraag is ook of zij dat moet doen. Volgens mij moeten ze vooral zorgen dat het bos blijft bestaan voor iedereen en dat het onderhouden wordt, maar moeten ze afblijven van een ieder die graag gebruik maakt van dat bos, op welke wijze dan ook.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Gewoon lekker gecoacht worden in de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur

Natuur alleen voor de rijken? – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


28 januari 2012

Dag 165:  Natuur alleen voor de rijken?

Vandaag kom ik een aardig dilemma tegen in de vorm van twee afzonderlijke artikelen in de weekendgids van dagblad Trouw. In het eerste artikel uit de serie Natuur dagboek, pleit schrijver Koos Dijksterhuis voor het betalen voor toegang tot de natuur. Door het heffen van entree en hoge parkeergelden maak je de natuur weer bijzonder en zullen de mensen de waarde er weer van inzien, aldus Dijksterhuis.

In deze blog probeer ik steeds de verbinding te zoeken tussen mens en natuur. Ik ben een voorstander van het veel meer dagelijks contact maken met de natuur om psychisch, maar ook fysiologisch, rust te vinden. Dat staat dan haaks op het achter slot en grendel zetten van de natuur.

Door dagelijks om te gaan met natuurlijke verschijnselen, of dit nu in de vorm van een dier, een plant, een landschap of weersomstandigheden is, worden onze zintuigen (die we nog amper gebruiken) weer wakker geschud. We voelen ons goed als we buiten kunnen zitten, de vogeltjes zien eten en horen fluiten, of de zon onder zien gaan. Dit zijn van oudsher natuurlijke omstandigheden waar wij diep van binnen nog steeds herinneringen aan hebben middels onze zintuigen. De natuur doet ons goed voelen. Niet voor niets gaan we op vakantie naar zee, naar de bergen, al kanoënd een rivier af, of naar een huisje in het bos. De reden dat we ons goed gaan voelen is niet alleen het loslaten van het werk, maar juist ook de verbinding die onze zintuigen met de natuurlijke omgeving maken. Ik pleit dus voor meer contact met de natuur in het dagelijks leven.

Afgelopen week reed ik in Amsterdam door de Witte de Withstraat en een gevoel van afgrijzen maakte zich van mij meester. Het gaat me niet om de monotone bouw maar wel om het feit dat er geen enkele boom staat! Verder af van wat natuurlijk voor een mens is, kun je niet zijn. Er is niets wat je even uit aangeleerd menselijk denken haalt. En dat is nu juist wat de mens nodig heeft: opnieuw verbinding met onze eigen natuurlijke systemen maken door in een omgeving te zijn met natuur. Zo kunnen menselijke overtuigingen en gedachten los gelaten worden omdat de zintuigen voorrang krijgen. En zintuigen geven ons prettige ervaringssensaties.

De rust die een boom met zich meebrengt door onder andere de vogels die erin huizen, door het geritsel van de bladeren in de wind, door de bescherming die hij biedt tegen zon en regen (en dan heb ik nog niet eens over het opnemen van CO2 en afleveren van zuurstof), is noodzakelijk om onze zintuigen te herenigen met de eenvoud van Het Leven waaruit wij ook bestaan.

Hetzelfde geldt voor de slapende hond die in mijn praktijk ligt te snurken. Mijn cliënten geven vaak aan er rustig van te worden. Het gaat hier om de diepe herkenning van wat ook in ons zit: de eenvoudige zintuigen die aangeven wanneer er geslapen, gegeten, gedronken etc. moet worden. Niet voor niets hebben mensen huisdieren en planten. Het is de verbinding die ze maken met ons diepere zelf.

Dus ben ik ervoor om alle natuur achter slot en grendel te zetten om er weer trots op te worden? Nee, alleen zeer kwetsbare gebieden moeten worden afgeschermd. Er moet veel meer natuur bijkomen in de vorm van parken en groenzones in stedelijke gebieden.

Een mooi voorbeeld vind ik de High Line in New York (het andere artikel in Trouw vandaag). Dit is een oud spoorwegtracé dat is omgevormd tot een met groen beplant wandelpad. Ook hier is het jammer dat de appartementen en hotels erom heen enorm duur zijn. Dat maakt het weer moeilijker voor minder welgestelde mensen om bij groen in de buurt te wonen.

En daar zit hem het geheim: als iedereen meer verbinding met de natuur zou maken, zou er veel minder stress zijn, minder lichamelijke klachten, minder verslavend gedrag en dus minder criminaliteit.

Trots op de natuur word je vooral door over de genialiteit ervan te leren en de zintuigen het laten ervaren.

 

Wordt vervolgd.

 

Françoise Vaal

 

Counselling in de natuur? Klik hier

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, natuur, zintuigen

De reiger en de vlaamse gaai – 365 dagen verbinden met de #natuur – #ecopsychologie


17  januari 2012

Dag 154:  De reiger en de vlaamse gaai

Vorige week stond er in de krant wel een heel opmerkelijk bericht: er was een Jan-van-gent in een Soester tuin aangetroffen. Mijn verbazing was groot toen ik het las, want een Jan-van-gent, hier?

Een week daarvoor had ik zijn fraaie soortgenoten nog bewonderd in de Marlborough Sounds in Nieuw-Zeeland en verwonderde ik me, samen met een klein groepje natuurliefhebbers, over de enorme snelheid die de vogel kan bereiken als hij zich ter zee stort om vis te vangen. Hij bereikt makkelijk 100 kmper uur en dat vanuit een stil hangende positie in de lucht. Zo zie je hem het water af speuren, zo vouwt hij in een oogwenk zijn vleugels samen om als een pijl uit een boog het wateroppervlak te doorklieven. Even later plopt hij, al dan niet met vis, boven en vliegt rustig weg op zoek naar zijn volgende maaltje. Het is een waar spektakel! Deze vogel roept diep respect op door de wijze waarop hij op geheel eigen wijze zijn overleving heeft weten te perfectioneren.

De Soester Jan-van-gent is na bevrijding ook weer gevlogen; overlevingsinstinct.

Over overlevingsinstincten gesproken: in mijn tuin woont sinds een paar maanden een vlaamse gaai. Op een dag zat hij doodstil op het waterornament. Het was de eerste keer dat ik zijn lamme vleugel zag. Dierenambulance gebeld, maar tevergeefs, want hij vloog weer weg. De volgende dag zag ik hem weer, vrolijk hippend door de tuin, her en der wat gevallen eikels oppikkend. Mijn hond heeft een kattenverbod in de tuin ingesteld, dus zolang de vogel zich op de grond kan voortbewegen is er niets aan de hand en doet hij zijn ding. Vandaag zag ik hem weer. Zijn vleugel hangt nog steeds, maar hij heeft nieuwe manieren gevonden om aan eten te komen. Hij overleeft prima.

Vandaag had ik in het vogelasiel een ontmoeting met een luidruchtige reiger die min of meer in het asiel woont. Het is niet dat ze daar niet geprobeerd hebben om hem weer uit te zetten nadat hij gezond was verklaard. Zelfs een trip naar Zwitserland hebben ze er voor over gehad om hem weer wild te laten worden, maar keer op keer komt hij terug naar de plek waar hij gered is. Ook dit is overlevingsinstinct.

Bij ons werkt dat niet anders. Een invalide geraakt mens kan soms heel inventief zijn en alles uit het leven halen wat er in zit door vooral zelf dingen te ondernemen. Een ander met eenzelfde beperking ziet alleen een mogelijkheid om door te gaan door zich afhankelijk naar andere mensen op te stellen.

De één stelt zich van nature graag afhankelijk op en de ander doet het omgekeerde omdat het alleen op die manier goed kan voelen. Het is maar waar je voorkeur naar uitgaat. De reiger geeft de grip uit handen, de vlaamse gaai houdt zelf de grip. Beiden leven, naar het zich laat aanzien, naar tevredenheid, want ze zien er gezond uit. En dat doen ze met tegenovergestelde overlevingsinstincten. Aan welk overlevingsinstinct geef jij de voorkeur? En belangrijker: werkt dat voor je?

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling & coaching in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Het belangrijkste verlanglijstje ooit


13 november 2011

Dag 111: Het belangrijkste verlanglijstje ooit

Lieve Sinterklaas,

In deze tijden van economische zwakte durf ik u eigenlijk niet goed om een gunst te vragen. Veel mensen hebben het moeilijk en moeten alle eindjes aan elkaar knopen. Mijn hoop is dat u ze een beetje kunt verlichten in deze moeilijke tijd. Ik schaam mij om te moeten bekennen dat ik ook een lijstje zou willen inleveren, omdat ik helaas niet in staat ben geweest om wat probleempjes zelf op te lossen. Ik hoop dat u mij dit niet kwalijk neemt en toch naar mijn lijstje wilt kijken. Hier komt het:

– Een GiGa Plastic Filter om al het weggegooide plastic in mijn oceanen te verzamelen

– Een Evaporateur de Plastic om het plastic uit alle vissenmagen te verwijderen

– Een Global Air Freshener om mijn luchten te zuiveren

– Een Co2 Extra Regulator om overtollig broeikasgas op te slaan

– Een Zeef Extraordinaire om chemicaliën in mijn korst op te vangen

– Een 24 uurs Mobiele Verbinding met ieder mens

– Een Aarde Educatie Pakket “Hoe kan ik leven op de aarde zonder deze voorgoed te beschadigen” voor iedereen

Alvast hartelijk dank voor het lezen van mijn bescheiden verlanglijstje. Ik hoop dat u er iets mee kunt.  Doet u voorzichtig op de daken? Ik kan mijn zwaartekracht nog altijd niet uitzetten.

Lieve groet,

Moeder Aarde

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, ecopsychologie, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Houvast aan een handjevol voorvechters


6 november 2011

Dag 104: Houvast aan een handjevol voorvechters

Vandaag heb ik mezelf overgeleverd aan de wijsheid van wetenschappers die tijdens het Sea the Truth seminar, georganiseerd door de Nicolaas Pierson Stichting, hun onderzoekservaringen deelden. Onderzoek over hoe het met de Waddenzee gesteld is, met de zeehonden, maar vooral over hoe het ervoor staat met de vervuiling van de wereldzeeën en dus met de vis.
Wat mij blij stemde was de hoeveelheid onderzoeken die gedaan worden met betrekking tot vervuiling in combinatie met het welzijn van de zeepopulatie. We weten al heel veel en aan de ene kant is dat goed, maar aan de andere kant geeft het ook aan wat we nog niet weten en vooral: wat er dus niet goed is.
Wat een lichtpuntje lijkt is dat door de opwarming van de Waddenzee de biodiversiteit is gegroeid. Welke effecten dat echter gaat hebben op langere termijn is nog volledig onduidelijk. Ondanks dit schijnbaar goede nieuws is de toekomst onzeker.

De grote dip in mijn geestelijke gesteldheid kwam toen er over de chemische verontreiniging van de zeeën werd gesproken. Met ontzetting luisterde ik naar de feiten over de nog steeds aanwezige onafbreekbare PCB’s en alle net zo giftige varianten die daarna zijn ontwikkeld, maar alleen geen PCB meer heten (en daarom zijn toegestaan!). Kortom: hoe we steeds weer door de industrie aan het lijntje worden gehouden. Keer op keer. Daar werd ik pas echt verdrietig van. De grafieken logen er niet om. Ik had moeite om naar de daaropvolgende spreker te luisteren die vrolijk vertelde over zijn zeewierboerderij en het onderzoek naar eiwitten in zeewieren, die mogelijk dierlijke eiwitten kunnen vervangen (opdat we minder Co2 uitstoot krijgen).
Ik kon de gedachte “We’re doomed” moeilijk uit mijn hoofd krijgen en bedacht dat ik de leeggeviste oceanen nog mee kan maken als ik de gemiddelde leeftijd haal. Ofwel: ik kan de ondergang van onze prachtige aardbol aanschouwen….afschuwelijk!

En toch zijn er mensen die heel erg hard hun best doen om ons vervuilende gedrag te keren door interessante en broodnodige onderzoeken te doen en door politiek keihard te werken om ons verwoestende gedrag een halt toe te roepen. Wat een uithoudingsvermogen! Maar vooral: wat een ruggengraat! En deze mensen bieden een houvast ondanks dat de cijfers er niet om liegen. Er zijn kleine groepen, zoals #Occupy en de #PartijvoordeDieren, die in beweging komen om ons bewustzijn wakker te schudden, om ons te laten zien waar we mee bezig zijn en aan te geven dat het anders moet en kan.

Natuurlijk is de struisvogelstrategie de gemakkelijkste strategie: gewoon doen of het probleem er niet is. Maar ik kan het niet. De aarde is te bijzonder om naar de filistijnen te helpen. Gelukkig zijn er meer mensen die dat vinden, maar het zijn er nog veel te weinig. De kracht van anderen is inspirerend en broodnodig om zelf te blijven staan. Laten we daar een voorbeeld aan nemen.

Dank je wel voorvechters en beschermers van de aarde. Zonder jullie geen toekomst!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Counselling in de natuur? Klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Afval: U vergeet iets!


5 november 2011

Dag 103: Afval: U vergeet iets!

Het is 5 november en wederom een heerlijke herfstdag. Vanmorgen ben ik naar het bos gegaan om nog even voor de laatste keer van de geeloranje kleuren aan de bomen te genieten. Toch lagen er al veel bladeren op de grond en moest ik er bijna doorheen ‘waden’. Hierdoor kon ik de omhooggekomen wortels van de bomen niet goed zien. En dat is daar wel geboden want het zal niet de eerste keer zijn dat ik er over eentje struikel. Omdat ik mijn ogen veel op de grond gericht hield, viel mij nog iets anders op: weggegooide drinkpakjes. Wat een ergernis.

Afgelopen week schreef ik over de Universele Verklaring van de Rechten van de Aarde waarin ook wordt vermeld dat mensen verantwoordelijk zijn voor de omgeving waarin ze leven. Het gebrek aan die verantwoordelijkheid uit zich als eerste in het lukraak weggooien van allerlei soorten verpakkingen.

Op mijn wandelingen kom ik de meeste drank verpakkingen tegen zoals de folieachtige zakjes van Caprisonne en de drinkkartonnetjes van Nutricia’s chocomel en YoghoYogho. Als ze niet al te vies zijn pak ik ze op en gooi ik ze in een vuilnisbak op de parkeerplaats. Ik begrijp niet waarom het zo moeilijk kan zijn om deze kleine verpakkingen in je jaszak of tas te stoppen om thuis weg te gooien.

Toen ik op de lagere school zat in de jaren ’70, kregen wij les in het niet op straat gooien van afval. Er was zelfs een soort corvee ingesteld met kinderen uit de hoogste klassen om 1 keer per week het schoolplein helemaal te ontdoen van mogelijk achtergebleven papiertjes e.d. “Propjes rapen” werd het genoemd. Iedereen vond dat heel normaal.

Als ik mensen van mijn eigen leeftijd hierover spreek, blijkt dat de meesten dit hebben meegekregen, ook van de tv, waarop in de jaren ‘70 regelmatig spots te zien waren waarin gevraagd werd je vuilnis bij je te steken. Een hele generatie is zo opgevoed, en als het goed is zouden zij hun kinderen ook zo opgevoed moeten hebben. Helaas blijkt dit dan niet altijd zo te zijn, want er is ook nog een generatie die zegt: “Er is heus wel iemand die dat opruimt,” ofwel: de verantwoordelijkheid lekker buiten jezelf leggen en vooral niet zelf ergens moeite voor doen.

Een vriendin van mij heeft een goede manier gevonden om mensen aan te spreken op het zomaar weggooien van verpakkingsmateriaal. Zij stond ooit op een parkeerplaats waar een McDonald’s in de buurt was. Een gezin zat in hun auto hun hamburgers te eten en milkshakes te drinken en toen ze klaar waren deden ze de deur open en gooiden het afval naast de auto op de grond. Mijn vriendin, niet voor een kleintje vervaard, liep op de auto af, tikte op het raam en zei alleen maar: “U vergeet iets,” wijzend naar het afval. Schoorvoetend stapte één van de ouders uit de auto en pakte alles op en nam het weer mee de auto in. Een weergaloze actie vind ik dat!

We weten natuurlijk niet hoe het uiteindelijk met dat afval is afgelopen, wellicht hebben ze het op de snelweg gewoon uit de auto gegooid (ja die mensen heb ik ook wel eens voor me gehad; ik heb al van alles onder mijn wielen gehad: peuken, lege sigarettendoosjes, afgekloven appels, lege kartonnen koffiebekers etc.).

Ik pleit ervoor om mensen op deze zachte, doch dwingende, wijze aan te spreken. Hoe meer mensen dit doen, hoe meer de vervuilers zich hopelijk schuldig gaan voelen en het de volgende keer laten. Al met al is het natuurlijk het beste om het opruimen van afval met de paplepel in te gieten, en daar op school ook blijvend aandacht voor te vragen. Opruimen moet een automatisme zijn.

Wat ook helpt is het zien dat mensen troep van anderen opruimen. Op een of andere manier werkt dit goede voorbeeld aanstekelijk. Zien opruimen  doet opruimen. Hoe meer mensen in het dagelijks leven laten zien dat de natuur hen aan het hart gaat, hoe meer het een plek krijgt in de samenleving.

Toen ik ooit door de Amerikaanse staat Montana reisde, en veel natuurparken aandeed, zag ik steevast borden langs de weg met de tekst: Pack it in – Pack it out!  Met daarbij een tekeningetje waarop te zien is dat mensen hun rommel weer meenemen de auto in, na een picknick. Misschien kunnen wij in Nederland ook wel dergelijke borden gebruiken?

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, ecopsychologie, natuur

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Universele Verklaring van de rechten van de Aarde


1 november 2011

Dag 99 : Universele verklaring van de rechten van de Aarde

Je kunt je zo gemakkelijk verliezen in het internet, van het één surf je naar het ander, en het één is nog interessanter dan het andere. Doodmoe word ik ervan. Het staat me soms ook gewoon tegen door de enorme hoeveelheid informatie die op je af komt (en daar draag ik zelf ook nog eens aan bij).

Als je goed zoekt is het heel goede informatie, waar je blij van wordt omdat je merkt dat anderen met hetzelfde bezig zijn als jij. De herkenning geeft voldoening. Maar dat betekent wel dat je door een brij van minder goed ‘passende’ informatieverstrekkers heen moet.

Vandaag vond ik een klein pareltje in het woud der informatie dat in 2010 aan mijn aandacht was ontsnapt: De universele verklaring van de rechten van de aarde. Het is helaas nog niet in het Nederlands vertaald maar een aantal punten zijn het waard om hier toch even weer te geven.

In artikel 1 (lid 1 t/m 7) wordt duidelijk beschreven wie en wat de Aarde is en wie/wat er toe behoort.

In artikel 2 worden de rechten beschreven zoals:

–         het recht om te leven en te bestaan

–         het recht om gerespecteerd te worden

–         het recht op water als een bron van leven

–         het recht op een schone lucht

–         het recht om vrij te zijn van vervuiling, vergiftiging en radioactiviteit

–         het recht om hersteld te worden volgens de letter van deze verklaring in geval van verstoring door menselijke bedrijvigheid

etc.

En in artikel 3 worden de verplichtingen van de mens aan de Aarde opgesomd, zoals ander andere:

–         ieder mens is verantwoordelijk voor het respectvol behandelen en in harmonie leven met de Aarde

–         ieder mens moet deelnemen aan het leren, het analyseren, het interpreteren en communiceren over hoe te leven in harmonie met de Aarde, zoals opgesteld in deze verklaring

–         ieder mens moet garanderen dat de schade die is toegebracht aan de Aarde door menselijk geweld, rechtgezet wordt en dat zij die er verantwoordelijk voor zijn verplicht zijn om de schade en daarmee de gezondheid van de Aarde te herstellen

etc.

Hoe kun je het hier niet mee eens zijn? Als alle mensen op aarde deze verklaring al op jonge leeftijd zouden meekrijgen in opvoeding, dan vraag ik me af wat de resultaten daarvan zouden zijn op de lange termijn. Ik zou toch denken dat het echt wel iets teweegbrengt, ware het niet dat het vooral in de praktijk toegepast dient te worden. Voorlopig zijn dit alleen nog maar woorden in een verklaring. Het ‘walk the talk’ is onontbeerlijk, en daarvoor is het nodig dat we letterlijk voeling houden met onze omgeving. Eerst voelen hoe iets ervoor staat en dan de woorden eraan koppelen. Maar het bereiken dat deze universele rechten door de VN geaccordeerd zouden worden, is de allerbelangrijkste stap.

Klik hier voor de weblog van de organisatie

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, De Aarde, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Waarom natuurorganisaties aan de apps moeten


10 oktober 2011

Dag 77: Waarom natuurorganisaties aan de apps moeten

Hoe krijg je de mens weer naar buiten? Dat is een vraag die niet alleen natuurorganisaties bezighoudt. Moeders worden soms wanhopig van hun Playstation spelende of computerende kinderen die gaan mokken als ze mee naar buiten moeten. “Er is niets aan in het bos,” of “Het is veel te koud buiten,” zijn gemeende excuses. Ook volwassenen vinden het lastig om achter de computer, Blackberry, I-pad, I-phone vandaan te komen. “De natuur is niet interessant en het is toch overal vervuild, dus waarom zou ik naar buiten gaan?”

Dit zijn signalen die aangeven hoe ver wij al afstaan van de natuur die we nodig hebben voor ons overleven. Velen van ons kunnen zich niet eens bedenken dat we bestaan van datgene wat de natuur ons levert: voeding, water en zuurstof. Duidelijk is dat er weinig bewustzijn is over onze onlosmakelijke verbinding met onze natuurlijke omgeving. Dat gebrek aan bewustzijn leidt tot een apathische houding.

Het grappige is dat velen van ons als kind juist heel erg geïntrigeerd waren door de natuur. We willen dan nog alles oppakken, aaien en voelen. Uit onderzoeken is gebleken dat baby’s in eerste instantie beter reageren op dieren dan op mensen. We reageren dan alleen vanuit onze zintuigen die nog niet geïndoctrineerd zijn met enge verhalen over hoe gevaarlijk en vies de natuur is.

Door het op technologie gebaseerde leven, waar we als het ware ingezogen worden, verliezen we de band met datgene waar wij uit voort zijn gekomen.  Om ons voortbestaan op deze planeet te waarborgen is het natuurbewustzijn echter hard nodig. En dus moeten mensen weer in contact komen met hun omgeving, ervan leren, ervan genieten, er milieuvriendelijk mee omgaan en er inspiratie in opdoen.

Het klinkt tegenstrijdig, maar toch kan een stukje techniek helpen om de mens uit zijn luie stoel te lokken, de natuur in. In de VS zijn al diverse apps ontwikkeld om de mens naar buiten te krijgen. Apps als iNaturalist, Project Noah, Leafsnap en iBats zijn ontwikkeld om het herkennen van dieren en planten te vergemakkelijken, of om mee te doen aan documentatieprojecten van aanwezige natuur.

Met Leafsnap kun je een foto van een blad maken, en de app zoekt dan de juiste boom erbij. Het is natuurlijk een leuke bezigheid, maar ik vraag me af: voor hoe lang? Niet iedereen is geïnteresseerd in het labellen van planten en dieren. Wat heb je aan de Latijnse naam van een plant die je amper uit kunt spreken? Het is leuk dat het kan, maar je moet er wel specifiek in geïnteresseerd zijn.

De apps die een echt meedoen-met-het-project gevoel geven, waardoor men zich medeverantwoordelijk en nuttig voelt, zijn denk ik een langer leven beschoren. Het opruimen van vuilnis in natuurlijke omgevingen door Gooische schoolklassen bijvoorbeeld, was een succes. Praktisch iets kunnen doen waar je het resultaat van ziet geeft voldoening. En voldoening smaakt naar meer!

Bij deze roep ik de natuurorganisaties op met apps te komen die de mensen niet alleen naar buiten lokken voor de ‘leuk’ of de ‘mooi’ maar ook zodat ze mee kunnen werken aan projecten die daadwerkelijk iets bijdragen aan een gezonde natuurlijke omgeving. Dan zijn we goed bezig!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Dierendag en ons bewustzijn


4 oktober 2011

Dag 71: Dierendag en ons bewustzijn

Als je heel veel met de natuur bezig bent is iedere dag natuurlijk gewoon dierendag. Maar vandaag worden we heel bewust gemaakt van het dierenbestaan en ook van dierenleed. Op twitter komt het ene na het andere bericht langs om te helpen dieren te redden, op de radio hoorde ik een verzoek van Wakker Dier om vandaag geen dier te eten (geen probleem, het wordt vandaag herfstige paddenstoelensoep), en mijn mailbox loopt ook vol met de verzoeken om tijgers, beren, haaien, honden en katten te redden.

Ik wil ze heel graag redden en dat is best een probleem. Jaren geleden kwam ik in gewetensnood omdat ik juist alle dieren een goed leven gun, maar er financieel teveel van me gevraagd wordt en ik niet kan leveren. Toen besloot ik om me alleen te verbinden aan dieren die voor mij iets bijzonders betekenen. Daarmee stootte ik er heel veel af, dat deed pijn, maar het bracht ook duidelijkheid. Ik moest mezelf tot de orde roepen en een keuze maken. Het werden beren, wolven en honden. Honden hebben vanaf mijn entree op deze wereld een belangrijke rol gespeeld en ontmoetingen in het wild met beren en wolven hebben mijn hart voor altijd doen smelten. De één redt konijntjes, de ander katten, een ander papagaaien, maar voor mij zijn het deze harige types.

Ik hoor wel eens opmerkingen zoals “Ik kan toch niet alles redden, dus laat ik het maar zitten.”  Daaruit spreekt een soort wanhoop en tegelijkertijd apathie. Die apathie leek ik ook ooit te krijgen tot mijn besluit dan maar voor een paar soorten te gaan. Ik zou het iedereen aanraden, want alle beetjes helpen natuurlijk.

Ik ben blij met dierendag en dat ons bewustzijn van de aanwezigheid van andere wezens naast ons wordt vergroot. Vandaag krijgen we de boodschappen om vooral dieren te helpen, maar ik wil toch ook even melden dat er al een heel ander bewustzijn aan het ontstaan is. Deze week las ik in dezelfde krant twee berichten in deze trant. Het eerste bericht meldde dat een golfvereniging de strijd aangegaan is met de-green-omspittende dassen, door het uitstrooien van olifantenpoep. Dit ruikt heel sterk en zou de dassen kunnen verjagen. Aangezien dassen beschermd zijn mogen ze niet zomaar worden gedood. Creatief nagedacht!

Het tweede bericht repte over een aantal mensen die waren gearresteerd omdat ze tegen het verbod in toch na zonsondergang de Veluwe op waren gegaan om naar de bronst van de edelherten te luisteren. Men wil de herten alle rust geven om te paren, en mensen zijn daarbij niet gewenst. Ze werden op de bon geslingerd!  Is dit niet op en top bewustzijn ten faveure van het dier?

Je verbinden aan alle dieren die hulp nodig hebben is een onmogelijke taak. Vandaag heb ik het gehouden bij mijn hond, door die naast een paar extra kluifjes weer eens te trakteren op een hele lange wandeling door het bos. Daar zijn we niemand tegengekomen en was het helemaal stil, op de ritselende bladeren onder onze voeten na. Bij thuiskomst kreeg ze haar dagelijkse brokken en kreeg ik een dikke lik over mijn wang toen het op was. Onze verbinding was goed vandaag!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

1 reactie

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Happy Feet…verbinding verbroken…


13 september 2011

Inderdaad beste bloglezers, er zit een tijd-gat tussen blog 49 en 50. Oorzaak: mislukte migratie door vorige host. Vandaag gaan wij op deze plek weer vrolijk verder!

Dag 50: Happy Feet… verbinding verbroken…

Maandenlang zijn we in de ban geweest van Happy Feet, de verdwaalde pinguïn die in Wellington (NZ) werd opgevangen, opgelapt en onlangs weer werd uitgezet op open zee. Met zijn allen hoopten we dat Happy Feet zijn kolonie terug zou vinden. Maar dan komt er gisteren dat akelige bericht: er wordt niets meer van hem vernomen…. Volgens de GPS meting maakte hij al vreemde zigzag bewegingen (waaruit men zou kunnen opmaken dat hij de weg wederom kwijt was) en daarna was er radiostilte. Menig hart breekt bij het lezen van dat akelige nieuws. De scenario’s nu zijn in het meest pessimistische geval: hij is opgegeten door een groter dier (bijvoorbeeld een haai) en in het meest optimistische: hij is zijn zender kwijt.

In deze blog schrijf ik voortdurend over het verbinding maken met de natuur, en over hoe wij mensen dat heel makkelijk met dieren doen (eerder met dieren dan met een landschap bijvoorbeeld). In dit specifieke geval hebben heel veel mensen, wereldwijd, zich verbonden met het lot van deze prachtige pinguïn. Men had er veel voor over om hem te redden. Logisch, we voelen empathie, verbinding, met een levend wezen dat de weg kwijt is geraakt en niet goed wist wat hij wel en niet kon eten in een vreemde omgeving. We kunnen ons deze situatie maar al te goed voorstellen: stel je voor als je de weg kwijt bent en ook nog eens geen eten hebt:  hoe blij zou je zijn als je gered wordt!

Toch zijn er ook andere geluiden over het redden van deze dwaalgasten. Kees Camphuysen van het Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek op Texel, schreef 10 september jl. in NRC Weekend dat het beter is om een dergelijke dwaalgast als Happy Feet, maar ook orka Morgan, te laten sterven. Bij het lezen van voorgaande zin zullen bij velen de nekharen overeind gaan. Wat? Laten sterven?! Dat in geen geval!

De dood hoort bij het leven en we grijpen in een natuurlijk proces in, vindt Camphuysen. Hij voert hier diverse gefundeerde redenen voor aan. Dat Morgan niet meer opgenomen wordt in een nieuwe orka groep, of dat Happy Feet zijn kolonie helemaal niet kan vinden bijvoorbeeld.

De vraag blijft: Moet je het dan toch niet proberen? (Of is dat juíst dierenbeulerij?)  Ik blijf het een moeilijk gegeven vinden (zie ook mijn eerdere weblog over dit onderwerp).

Voor mij, en Camphuysen vindt dat gelukkig ook, is het van belang dat we met zijn allen weten wat er op het spel staat. Zo schrijft Stuff.Co.NZ dat zij blij zijn dat er veel aandacht is gekomen voor het dierlijke leven in dat deel van het zuidelijk halfrond. Ze worden weer op de kaart gezet, en je zou kunnen zeggen dat Happy Feet de ambassadeur hiervoor is. Voor Morgan geldt hetzelfde. Ondanks hun lot, zijn zij de ambassadeurs van hun ras. Ze maken ons wakker en bewust van wat wij met hun leefwereld doen.

Dat vele mensen zich met hun lot bezighouden is in dat opzicht dus goed. Het bewustzijn dat wij verantwoordelijk zijn voor de klimaatveranderingen en vervuilde zeeën, wordt op deze manier flink aangezwengeld. En ja, dat komt door onze emoties. We voelen ons emotioneel met deze twee zeebewoners verbonden. Ik kan dat alleen maar toejuichen, want zoals ik vele malen eerder schreef: we zijn met zijn allen aan elkaar verbonden op deze wereld en daar zijn we ons nog steeds veel te weinig van bewust.

Ik hoop dat als Morgan en Happy Feet het niet overleven, er in ieder geval een dieper bewustzijn van verbondenheid met deze zeedieren overblijft, zodat hun leefwereld (en daarmee de onze) beter wordt.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal 

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Dilemma: gevangen of vrij


22 augustus 2011

Dag 48 : Dilemma: gevangen of vrij

Gisteravond werd deel twee uitgezonden van Ocean Giants, wederom een prachtige BBC serie, ditmaal over dolfijnen en walvissen. Ik denk dat er geen mens ter wereld is die niet blij wordt als hij deze prachtige dieren uit het water ziet springen. De snelheid van de dolfijnen en de enormiteit van de walvissen spreken tot de verbeelding. Deze dieren zijn net als wij bewust van zichzelf, en wellicht vinden we ze daarom wel zo bijzonder.

Voor een Nederlander is het Dolfinarium in Harderwijk de eerste logische stop om dolfijnen en orka’s te zien. Ik kan me nog goed herinneren dat ik als klein meisje geobsedeerd was door de springende dolfijnen. Twintig jaar later was ik blij dat ik in Sea World Florida was, om daar dolfijnen te mogen aaien en van dichtbij een reusachtige orka een ‘bommetje’ te zien maken. Ik vond het geweldig, en toch doet het zeer.

Het dilemma van de natuurliefhebber: je wilt de dieren graag zien en je kunt er dan soms niet onderuit om ze in een dierentuin of aquarium te gaan zien. Ik vond de film Free Willy geweldig, ik keek meer naar de orka dan naar de verhaallijn. Toen ik hoorde dat de orka werd vrijgelaten en naar IJsland was gebracht om daar weer te leren vrij te zijn, vond ik dat nog beter! Iedere dag volgde ik de webcam en het dagboek en las hoe het met hem ging. Aan de ene kant was ik blij om een orka in een film te zien, en aan de andere kant was ik oh zo blij dat er een poging werd gedaan om hem vrij te laten.

Onlangs zag ik de film The Cove, waarin Ric O’Barry (ooit trainer van Flipper, ’s werelds beroemdste dolfijn) vecht tegen het doden van dolfijnen in Japan. O’Barry stond ook ooit voor het dilemma: werken met deze prachtige dieren, of vechten voor hun vrijheid.

Ik voel me verscheurd: ik ben zo blij dat ik als klein meisje naar Flipper mocht kijken. Hoe had ik anders geweten wat dit voor bijzondere dieren waren?  Juist deze films hebben mijn liefde voor de natuur aangewakkerd. Flipper, Skippy, Grizzly Adams, ik zag ze allemaal en achteraf ben ik daar blij om.

Toen ik vorig jaar in het aquarium van Atlanta in de haaientunnel een walvishaai over me heen zag zwemmen, was ik diep ontroerd. Ik was er niet weg te slaan. Maar ook toen kreeg ik het gevoel dat ze eigenlijk vrij rond horen te zwemmen. Dan had ik er alleen nooit eentje gezien….Ik kom er niet uit.

Zelf ben ik enorm gesteld op mijn vrijheid. Hoe kan ik het dan ooit goedkeuren dat deze prachtige dieren gevangen worden gehouden? Toegegeven, het aquarium in Atlanta waarin de walvishaaien, samen met zeeschildpadden, manta’s en andere haaien zwemmen, is gigantisch. Maar toch.

Als je de natuur wilt beschermen, dan moet je dus weten wat je beschermt. Het is noodzakelijk om de dieren te kunnen ervaren. Je zet je niet in voor iets dat je niet kent of waar je niet van houdt. En dat betekent dus toch dat je sommige dieren in gevangenschap moet zien. Wat een dilemma!

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal 

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Natuur en architectuur


6 augustus 2011

Dag 32 : Natuur en architectuur

Vandaag heb ik de nieuwste fototentoonstelling in het Fotomuseum in Rotterdam bekeken, getiteld ‘New Topographics’. Een mooi tijdsbeeld uit 1974 waarin Amerikaanse gebouwen en locaties centraal staan, of zoals het fotomuseum schrijft:

“Geen dramatische composities van een overweldigende natuur meer, maar foto’s van plekken waar de invloed van de mens duidelijk zichtbaar is: suburbs, benzinestations, snelwegen, en industriegebouwen.”

Voor mij leek het dat de foeilelijke gebouwen en woningen lukraak geplaatst waren in de enorme open natuurlijke ruimte van Amerika. Er was geen rekening gehouden met de uistraling van de omgeving (het natuurschoon) en of de gebouwen er wel in zouden passen qua sfeer en vorm. Ze werden neergezet, want er was werk aan de winkel. Er moest geld verdiend worden. De Vietnam oorlog was achter de rug, Amerika likte zijn wonden en moest vooruit kijken en een nieuwe economische toekomst tegemoet gaan. Daar hoort meestal snelle industrialisatie en urbanisatie bij.
Voor een natuurliefhebber is dit afgrijselijk, maar in 1974 keek men er nog anders tegenaan. De milieu-lobby was nog lang niet zo aanwezig en de opwarming van de aarde relatief onbekend. Men dacht alleen aan de economische voordelen… Inmiddels is.het 2011 en de meeste projectontwikkelaars doen nog steeds onwetend en denken alleen aan de korte termijn economische voordelen.
Toch waren er toen ook al architecten die het landschap zoveel mogelijk wilden ontzien. Enkele jaren geleden was ik in de gelukkige omstandigheid om kennis te maken met het gedachtegoed van Frank Lloyd Wright, in Taliesin-West in Arizona. Daar leerde ik hoe hij gebruik maakte van de omgeving om huizen of gebouwen neer te zetten. Zijn beroemdste voorbeeld is het “Waterfall” huis dat hij in lijn met een waterval ontwierp. Dit huis is niet alleen prachtig om te zien, maar de idee erachter dat gebouwen in harmonie met de omgeving opgetrokken kunnen worden, intrigeerde mij enorm.
Wat zou de wereld anders aanvoelen(!) als we meer rekening zouden houden in de bouw met gebruik van lokale materialen, zichtlijnen op natuurlijke omgeving, en vriendelijke openbare ruimten. Het lukraak neerzetten van gebouwen en daarmee de hele natuurlijke structuur om zeep helpen, gaat mij aan het hart. De foto’s uit de tentoonstelling maken dat eens en te meer duidelijk. Confronterend was met name ook een toevoeging die het museum had gemaakt met werk van hedendaagse Nederlandse fotografen over hetzelfde thema anno nu. Vooral het werk van Theo Baart over openbare ruimten en hoe deze in ambtelijke taal benoemd worden, was zeer treffend. Zie hier een voorbeeld uit dit werk.
Ik ben voor meer groen in de steden, meer ruimte zodat mensen een vrijer gevoel krijgen en niet opgesloten zitten tussen beton. Green Guerillas doen hun best en er zijn ook architecten en designers die het belang van de natuur voor de mens inzien, zoals Joris Laarman. Kijk hier naar zijn idee over stad en natuur.
Ik heb een stille wens dat eens alle architecten en projectontwikkelaars heel goed kijken naar de aanwezige natuur en die in hun projecten ruimte geven, of beter nog, natuur gaan herintroduceren in al verstedelijkte gebieden. Contact met de natuur is onontbeerlijk voor het welzijn van de mens, en dat begint al in de woonomgeving.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

 

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Dichterbij leven


18 juli 2011

Dag 13: Dichterbij leven

 Gister noemde ik terloops dat wij eigenlijk nog een paar planeten nodig hebben als we zo blijven leven als we doen. Ik vind het van de gekke dat er mensen zijn die deze waarschuwing niet serieus nemen. Die dus niet kijken naar hoe we het Hier en Nu anders moeten gaan leven, maar vooral denken: “We moeten zo blijven doorgaan, we halen het gewoon ergens anders vandaan!” Zie hier het bericht dat ik vorige week in The Ecologist las over mijnbouw plegen op de maan. Nu houd ik zeker van science fiction maar wat een waanzin om daar veel geld in te pompen terwijl problemen eigenlijk ter plekke opgelost dienen te worden.
Eén van de belangrijkste principes in de natuur is: werk met datgene dat dichtbij voorhanden is. (zie de Life’s Principles van het Biomimicry Institute)
Met andere woorden:
1. gebruik de grondstoffen die in de buurt beschikbaar zijn (dus niet via lange, dure en verontreinigende transporten). Een boom betrekt water ter plekke om te groeien, graaft met zijn wortels hooguit nog wat dieper, maar haalt het niet van 100 km verderop, dat is niet economisch.
2. zorg voor coöperatieve lokale verhoudingen en creëer zo een win-win situatie. Als de boom te groot wordt en alle mineralen uit de grond trekt, groeit er niets meer in zijn omgeving. Als er niets meer groeit, krijgt hij geen minerale voeding meer van de andere planten en sterft uiteindelijk zelf.
3. zorg ervoor dat eindproducten lokaal ook weer gerecycled kunnen worden en als basis dienen voor iets anders. De gevallen bladeren van de boom zijn ook weer goede voeding voor de boom zelf, en voor andere organismen.

Wat zou het toch mooi zijn als wij mensen dit natuurlijke principe ook zouden perfectioneren.
De groene business goeroe Gunter Pauli (Blue Economy) legt in deze video een mooi feedback systeem uit waar alle betrokkenen iets aan hebben. (Voor cradle to cradle zie ook deze leuke animatie)

Hoe ziet de psychologische kant van eerder genoemd natuurlijk principe eruit?
Wij mensen kunnen ook alleen maar groeien en bloeien in een omgeving die dat toestaat.
Als we afhankelijk zijn van empathie en zorgzaamheid die alleen maar op afstand is (telefoon/internet), dan geeft dat niet de voldoening dan wanneer het uit de directe naaste omgeving komt. (ad 1)
Worden we onderdrukt of klein gehouden dan is er geen sprake van win-win, groeien we niet en komen we vast te zitten. Als onze omgeving letterlijk of figuurlijk disharmonie uitstraalt, nemen wij dit over en worden we ongelukkig. Voor ieder mens is het van belang de mensen om zich heen te hebben die bij hem/haar passen. Belangrijk is om je in relaties te bevinden waar allen zichzelf kunnen zijn, win-win dus (ad 2).
Als je het leven kunt leiden waarin de omgeving en de mensen bij je passen en je ook nog het werk doet dat bij je past in een tempo dat overeenstemt, dan ben je een gelukkig mens. Geef je deze wijsheid door aan je omgeving of je nakomelingen, dan is je “feedback loop” geslaagd. (ad 3)

Ik krijg iedere dag meer en meer respect voor de systemen die de natuur allang heeft bedacht.

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Voor counselling in de natuur klik hier

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Van dogma’s en common sense


17 juli 2011

Dag 12 : Van dogma’s en common sense

Op dag 3 indit dagboek schreef ik over Wakker Dier die vechten tegen kiloknallers voornamelijk om te waarborgen dat dieren een zo natuurlijk mogelijk leven leiden tot hun dood. Uiteraard komen er op hun campagnes verontrustende berichten van boze en verontwaardigde boeren in de media die Wakker Dier voor het gemak maar even afschilderen als ‘emotionele terroristen’. (“Wakker Dier liegt over slacht”, Henk Kooistra, Gooi en Eemlander, 16-7-11, p2). Het blijft toch maar tobben met de relatie tussen mens en dier.
In dit dagboek probeer ik de onlosmakelijke verbinding tussen mens en natuur in kaart te brengen en dan stuit je regelmatig op onbegrip van mensen over de positie van de mens in het geheel. Ik ga geen pleidooi houden voor Wakker Dier, zij kunnen zichzelf prima staande houden. Wel is het interessant om te kijken naar hoe de ‘ratio’ of het ‘denken’ van de mens een gezonde verhouding met de natuur in de weg staat.
In de natuur draait het om de zintuigen, om aantrekkingskrachten. Organismen trekken elkaar aan omdat ze een goede samenwerking kunnen bewerkstelligen om te overleven. Dat zou je kunnen omschrijven als een vorm van harmonie of anders gezegd ultieme coöperatie. Organismen doen dat uit vrije wil, omdat zij ooit hebben gevoeld dat de combinatie die zij maakten het beste voor hen was om te groeien, bloeien, leven en baren. Dat is het principe van hoe de natuur werkt. Let op: het is niet het recht van de sterkste, het zijn de best samenwerkende organismen die overleven.
Onze verre voorouders wisten ook hoe ze in harmonie met de omgeving samen moesten leven. Maar wat millennia later gaat een klein gedeelte van ons brein met ons aan de haal.
En de auteur van het eerder genoemde stuk haalt het mooi aan, hoe het mensenbrein de fout in gaat. Hij schrijft: “Al bij de schepping wordt onderscheid gemaakt tussen vee en wilde dieren. Na de zondvloed zegt de Here God expliciet tegen Noach: ‘Alles wat leeft en beweegt zal jullie tot voedsel dienen. (Genesis 9).”
Laten we duidelijk zijn: het mensenbrein maakt onderscheid tussen vee en wilde dieren. En ja, een predator leeft op ander vlees, dat is de beste manier voor dat dier om te overleven. En nee vee is niet speciaal gemaakt om te dienen voor predatoren. Vee heeft zich ontwikkeld op de manier zoals dat het beste kon, in een grote groep, zodat de schade beperkt blijft.
In “Alles wat leeft (…)” staat ook niet geschreven dat je de natuur dus kaal moet plukken, moet industrialiseren en vernietigen of moet veranderen naar eigen goeddunken. Er staat ook niet in dat het vee speciaal voor de mens geschapen is om op te eten. Dat kon degene die Genesis schreef allemaal nog niet bedenken, dat het zo mis zou gaan in de wereld.
Kortom: onze manier van denken gaat hier aan de haal met wat goed voor ons en onze omgeving is. We denken dus naar believen te mogen plukken van onze omgeving, want zo staat het in de Bijbel?
Niet denken maar voelen wat ‘common sense’ is, is wat geboden is. Als dieren vaak ziek zijn, virussen krijgen of vroeg kreupel worden, dan is het verstandig om na te denken hoe dat kan. Worden ze misschien teveel geëxploiteerd? Kunnen hun lijven dat wellicht niet aan? Is het per ongeluk heel onlogisch voor een dier om het hele jaar binnen onder TL balken te staan als het er miljarden jaren over heeft gedaan om juist buiten tot zijn recht te komen?
Houdt oude dogma’s, wetten en regels eens tegen het licht. Werken ze echt nog wel voor ons om een goede samenleving te creëren? Zijn we niet vastgeroest in hele oude gedachten en ideeën die tijdens de industrialisatie van de wereld naar voren zijn gekomen (toen er nog veel minder mensen op de wereld waren en we niet konden voorzien wat de industrialisatie zou vernietigen)? Het zijn juist deze gedachten die de wereld stuk maken. Die ervoor hebben gezorgd dat we, als we zo doorgaan, meerdere planeten nodig hebben om ook kaal te plukken.
Kortom: het gaat om common sense. Kijk om je heen, hoe heeft de natuur het geregeld, hoe werkt het samen om tot het beste resultaat te komen? NOOIT door een ander organisme volledig uit te buiten voor eigen gewin. In de natuur moet het een ecologische win-win situatie zijn, anders werkt het niet. En die situatie heeft de natuur gecreëerd door te VOELEN wat goed is, door te VOELEN wat werkt. Niet door denken en oude regels, dogma’s, wetten, aannames en overtuigingen.

“The purpose of life is to live in agreement with nature.” Zen (circa 520 v.Chr.)

voor counselling in de natuur klik hier

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Verbroken verbindingen


16 juli 2011 

Dag 11: Verbroken verbindingen

Vele goeroes onderwijzen hun toehoorders het belang van de bewustwording dat alles op aarde met elkaar verbonden is. Jan-in-de-straat hoor je wellicht zeggen, “Wat kan mij het nou schelen wat er in Afghanistan gebeurt, dat is daar en niet hier.” Dat laatste is een feit, het is daar en niet hier. Het wil alleen niet zeggen dat we daardoor niet met die plek verbonden zijn.
Een simplistische gedachte maar niet onwaar: Amerika zendt troepen. NAVO zendt troepen. Kost veel geld. Economie in de war. Minder geld. En voilá, Jan-in-de-straat merkt het ook ineens in zijn portemonnee. Dus bewust worden dat we allemaal in één groot ecologisch systeem leven is van levensbelang.
Als ik kijk naar de vlinders in mijn tuin, dan zie ik hun intelligentie. (klik hier voor meer info over de vlinder’s intelligentie) De wederzijdse aantrekkingskracht die ervoor zorgt dat ze beiden blijven leven. Het is de ‘deal’ die ze gesloten hebben om perfect samen te werken. Als deze verbinding verbroken wordt is de overlevingskans van beide organismen kleiner.
Alles in de wereld draait dus om verbindingen leggen met iets of iemand anders ter overleving. Bij een goede harmonieuze verbinding hebben beide partijen er iets aan.

Vanmorgen loop ik met mijn hond op de dijk vlakbij mijn huis. Tot mijn grote vreugde zie ik daar de kudde Drentse heideschapen aankomen. Met de hond aan de lijn manoeuvreer ik langzaam langs ze heen. Dit zijn slimme schapen, die lopen gewoon even naar beneden en maken ruim baan voor mij en de hond terwijl ze rustig doorgrazen.
Vertederd door de lammetjes die nog dicht bij hun moeder blijven, bespringt mij de gedachte dat dit wel eens het laatste seizoen zou zijn dat ik ze zie. De eigenaar van de schapen heeft altijd vrij gebruik kunnen maken van het land voor zijn schapen, maar ineens moet hij er (wegens ondoorgrondelijke bureaucratische redenen) voor betalen. En dus heeft hij elders land gevonden waar ze gratis mogen grazen.
Toen ik dit voor de eerste keer hoorde brak mijn hart. Het voelde alsof de verbinding die ik met de schapen heb ineens werd losgetrokken. Het lijntje tussen de kudde en mij wordt doorgeknipt. Maar wat is dat lijntje dan?
Ik eet ze niet op, krijg geen schapenkaas van ze, dus wat leveren ze mij eigenlijk? Ik moest er even over nadenken: ze leveren mij rust. Ze leveren mij een moment van bezinning dat gewoon ‘Zijn’ op de wereld ook goed genoeg kan zijn.
Als ik op mijn terras zit en ik zie ze langs komen op de dijk, rustig grazend, beetje blatend, soms bokkend, dan zie ik mede planeetbewoners die helemaal authentiek zijn. Ze hebben zich tot deze staat ontwikkeld omdat dit het beste voor ze werkt. Ze leven in een kudde, ze grazen, ze letten op of er geen honden jacht op ze gaan maken, ze maken kleine lammetjes. En dat is het zo’n beetje. ‘Zijn’ in optima forma dus. Als zie langs lopen of soms aan de overkant van de sloot gaan slapen, dan krijg ik een moment van bezinning van ze. En mijn hond en ik laten ze met rust, en soms gooi ik wat brood naar ze toe. Een prima verbinding.

Volgend jaar zijn ze er niet meer.
Verbinding verbroken.
Auw.

Voor counselling in de natuur klik hier

Wordt vervolgd.

Françoise Vaal

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, Dieren, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen

Ecopsychologie: 365 dagen Verbinden met de Natuur: Na regen komt geur


 Dag 2: Na regen komt geur

Terwijl ik nog in bed lig hoor ik dat het een klein beetje regent. Het zorgt ervoor dat de vogels buiten niet zo uitbundig zingen als ze de vorige ochtenden hebben gedaan. Ik zette de wekker ook iets vroeger om nog even te genieten van de merels, koolmezen en fitissen in mijn tuin. Het is geweldig om zo wakker te worden. Hier hoor je geen trams, auto´s, bussen of druk kwetterende scholieren. De enige stoorzender kan een irritant vliegtuig zijn die te laag overvliegt. Ondanks dat realiseer ik me dat ik me in een luxepositie bevind. Het is een geweldige start van de dag om met vogelgeluiden te beginnen!

Ik heb het dus nu als mijn taak opgevat om dagelijks verbinding te zoeken via mijn zintuigen met de natuur. Iedere dag heb ik het voorrecht om met de hond naar buiten te gaan. Dat was vroeger wel eens anders. Dan vond ik het vaak een ´moeten´. Tot het moment dat ik me bedacht dat ik eigenlijk degene ben die heel graag naar buiten wil. Vanaf toen zei ik tegen de hond: “Wil je MIJ even uitlaten?” En er veranderde iets in mijn hoofd, het ‘moeten’ viel weg. Wat een opluchting!

Vanmorgen zijn we naar de hei gegaan. Er waren redelijk veel honden met hun baasjes, dus moest ik mezelf goed focussen op de natuur in plaats van op honden of mensen gedrag.

Wat valt me op? Het ruikt zo ontzettend lekker! Het heeft maar een klein beetje geregend, en toch is het kennelijk genoeg om de grond lekker fris te laten ruiken, maar ook de heideplantjes. Ze verspreiden een lichte zoete en toch frisse geur. Ik snuif en snuif en laat het goed tot me doordringen. Ik word er heel blij van. En rustig ook. Het ontspant.

Het fijne van focussen op iets om je heen is dat je niet piekert over wat je allemaal nog moet doen vandaag. Je bent even helemaal in het hier en nu. Mijn tred wordt rustiger, de haast gaat eraf. Het valt me nu meer op hoezeer anderen bezig zijn in hun hoofd met God mag weten wat. Sommigen ergeren zich al als je alleen ‘Goedemorgen’ tegen ze zegt. Ik haal ze uit hun piekermodus denk ik?

Ik probeer nu echt goed te kijken om me heen, naar details. En vandaag vallen de dennenappels me op. Vooral de hoeveelheid. Zouden ze onlangs allemaal zijn gevallen, om ruimte te maken voor de nieuwe aanwas? Ik bedenk me dat ik een mand mee had moeten nemen om ze te verzamelen. Het zijn namelijk goede vuur aanjagers in de open haard. En daar ga ik dus alweer: denken in plaats van voelen!

Het lukt me na deze constatering niet meer om terug te gaan in de aangename verbindingsstand, aangezien een dame met bloedhond een gesprek met me aanknoopt.

Geeft niks, dat is ook verbinding maken.

Wordt vervolgd.

Voor counselling in de natuur klik hier

Françoise Vaal

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dagboek, ecopsychologie, emoties, natuur, zintuigen